پرورش غاز | نگهداری از غاز در خانه

غاز ها از دسته مرغابی سانان می باشند که در انواع گوناگون دسته بندی می شوند . این پرنده در تمام دوره زندگی خود وابسته به آب می باشد از این رو می توان نوع وحشی این پرنده را بیشتر در  مجاورت آب ها پیدا کرد .

این پرنده ها برای زندگی بهتر در فصل های سرد به بخش های جنوبی و در فصل های گرم به بخش های شمالی کشور حرکت می کنند . غذای اصلی این پرنده ها گیاهان مختلف است به طوری که آنها میتوانند از انواع علوفه هایی که در زمین های زراعی وجود دارند تغذیه کنند .

البته باید این نکته را نیز مورد توجه قرار داد که غاز ها از انواع بی مهره ها مانند کرم و ته مانده های غذا نیز بهره می برند . در این مقاله بیشتر در مورد غازهای پرورشی صحبت خواهیم کرد و از تغذیه ، شرایط نگهداری و استفاده از دستگاه جوجه کشی خانگی یا صنعتی به منظور جوجه کشی از غاز صحبت خواهیم کرد.

اصول پرورش غاز

نژادهای غاز

در این بخش انواع نژاد های این پرنده معرفی می شود . از جمله مهم ترین نژاد هایی که می توان نام برد عبارت اند از :

– غاز تولوز
– غاز چینی
– غاز افریقایی
– غاز کانادایی
– غاز سواستوپول
– غاز زرد آمریکایی
– غاز زرد بریکون
– غاز فرانکونیا
– غاز لینی
– غاز نرماندی
– غاز مهاجر
– غاز پامرانیان
– غاز نروژی
– غاز آفریقایی
– غاز امبدن

البته موارد ذکر شده تنها نژاد های مهم متعلق به این پرنده می باشد که در این بخش به توضیح دو مورد از آنها می پردازیم :

غاز نژاد تولوز :

این نوع پرنده که تحت عنوان غاز فرانسوی نیز شناخته می شود به دلیل تولید گوشت به میزان بالا در راس توجهات قرار گرفته است. وزن غاز تولوز نر در بازه 7 تا 11 کیلوگرم و در گونه بالغ حدوداً 9 کیلوگرم می باشد . همین ویژگی باعث شده تا کاربرانی که قصد بهره گیری از گوشت پرنده را دارند ، نژاد تولوز را برای پرورش انتخاب کنند .

نگهداری از غاز تولوز

غاز نروژی :

این غاز همانند نژاد قبلی بیشتر برای بهره گیری از گوشت پرورش داده می شود . غاز نروژی بالغ نر در حدود 9 کیلوگرم بوده و این در حالی است که نوع ماده از وزنی در حدود 8 کیلوگرم برخوردار می باشد. این نوع از غاز ها به دلیل دوام بالا و مهم تر از همه خود کفا بودن توجه افراد پرورش دهنده های زیادی را به خود جلب کرده است.

غاز نروژی سفید

غاز نروژی ماده معادل 100 عدد تخم در یک سال می گذارد و این تنها در صورتی ممکن است که اگر غاز ماده بر روی تخم های نطفه دار برای تبدیل شدن به جوجه ها نخوابد .

اهمیت پرورش غاز :

در این بخش اهمیت پرورش غاز مورد بررسی قرار داده می شود. یکی از مهم ترین مواردی که این پرنده را برای پرورش مناسب می سازد، مقاومت و دوام بالای آنها در مقابل انواع بیماری ها و شرایط نامناسب پرورش می باشد. این مهم را بخاطر بسپارید که سرعت رشد این پرنده بسیار بالا بوده و می تواند با مصرف تقریباً 40 گرم دان، بعد از گذشت 60 روز به وزن دو و نیم کیلو گرم دست پیدا کند .

غاز ها از بازده غذایی بالایی برخوردار هستند بطوریکه راندمان تولید گوشت در این پرنده ها در حدود 50 تا 55 درصد و همچنین بازده تولید تخم نیز 25 الی 30 درصد می باشد. جالب است بدانید که گوشت غاز دارای میزان پروتئین بالا یعنی در حدود 20 درصد بوده و به همین دلیل گوشت این پرنده، ارزش بالایی را در مقایسه با گوشت بیشتر پرنده ها به خود اختصاص داده است .

شاید مهم ترین مواردی که می تواند ارزش پرورش یک پرنده را تعیین کند، درآمدی است که از این کار حاصل خواهد شد. غاز های تازه به دنیا آمده به دلیل سرعت رشد بالا در حدود 2 ماه تمامی سرمایه را به پرورش دهنده بازگشت می دهد .

همچنین لاشه غاز در مقایسه با زنده آن در حدود 70 تا 80 درصد می باشد که این مقدار در مقایسه با بیشتر پرنده ها ، ارزش بالای را به خود اختصاص داده است .

جوجه کشی از غاز :

برای بررسی این موضوع باید توجه داشت که جوجه کشی از این پرنده در دو حالت طبیعی و مصنوعی صورت می گیرد، که در این بخش به بررسی کلی آنها خواهیم پرداخت .

شیوه طبیعی جوجه کشی غاز 

این پرنده در فصل های پاییز و وسط های زمستان تخم می گذارد، اما این مهم را به خاطر داشته باشید که برای فرایند جوجه درآوری از غاز می بایست شامل آن دسته از تخم هایی را انتخاب کنید که از نظر وزن، شکل و سلامتی دارای حالت استاندارد باشد .

همین امر باعث شده تا پرورش دهنده برای بالا بردن کیفیت کار خود دو عدد غاز ماده را به همراه یک غاز نر کنار هم کند. با توجه به بررسی های انجام شده غاز ها بعد از گذراندن دومین سال در کنار هم شروع به تخم گذاری می کنند .

باید به این نکته توجه داشت که در “جوجه کشی از غاز” به شیوه طبیعی ، متاسفانه درصد قابل توجهی از تخمها به جوجه تبدیل نمی شوند؛ یعنی در واقع از 30 تخم نطفه دار در حدود 7 تا 9 عدد از آنها به جوجه تبدیل می گردند .

شیوه مصنوعی جوجه کشی غاز

پرورش دهنده می تواند برای بالا بردن راندمان و پایین آوردن تلفات کار ، از یک دستگاه جوجه کشی در راستای تبدیل تخم های نطفه دار به جوجه ها بهره گیری کند .

دستگاه جوجه کشی غاز اسکندری

برای رفع این نیاز انواع دستگاه جوجه کشی در ظرفیت ها و اندازه های مختلف طراحی و تولید شده است که کاربر می تواند با توجه به محیط و فضایی که برای نگهداری پرنده ها در نظر می گیرد اقدام به انتخاب بهترین گزینه نماید .

یک دستگاه جوجه کشی با کیفیت می تواند تمامی شرایط لازم برای جوجه کشی از جمله دما ، رطوبت ، چرخش تخم های نطفه دار و … را برای تبدیل شدن تخم های نطفه دار به جوجه را تامین نماید . در واقع شما با قرار دادن تخم های پرنده در شانه های دستگاه و با اعمال کردن تنظیمات لازم می توانید یک جوجه کشی پر بازده را تجربه کنید .

شرایط مورد نیاز برای جوجه کشی از غاز :

اصولاً جوجه در آوری از هر پرنده به دو دوره ستر و هچر تقسیم می شود که هر کدام به شرایط مختلفی نیاز دارد. دما و رطوبت به عنوان دو عامل مهم و یا به عبارت دیگر به عنوان ستون این فرایند حساس به شمار می رود .

دوره ستر غاز : 

دمایی که در دوره ستر باید تامین شود 37 تا 38 درجه بوده و رطوبت این دوره معادل 75 درصد می باشد. توجه داشته باشید که اگر شرایط و اعداد با موارد ذکر شده تفاوت داشته باشد راندمان کار افت شدید پیدا کرده و در بدترین حالت ممکن همه تخم های نطفه دار از دست می روند .

یکی دیگر از عوامل حیاتی در این کار چرخش تخم های نطفه دار می باشد که تنها در دوره ستر انجام شده و با ورود به دوره هچر متوقف می گردد. در واقع فرایند چرخش باعث می شود تا نطفه در محیط داخلی به دیواره نچسبد و جنین از دست نرود .

دوره هچر غاز :

دمایی که تخم های غاز برای تبدیل شدن در دوره هچر می طلبند معادل 31 درجه بوده و این در حالی است که رطوبت باید نسبت به دوره قبل افزایش پیدا کند به 85 درصد برسد. دوره هچر به عنوان آخرین مرحله شناخته می شود که در انتهای آن تخم های شکافته شده و جوجه ها بیرون می آیند .

این مهم را در راس اولویت های خود قرار دهید که در این دوره ، راک ها و شانه دستگاه جوجه کشی نباید تحت هیچ شرایطی چرخیده شود .

بیماری های غاز

در حالت کلی؛ غاز ها به عنوان پرنده های با مقاومت بدنی بالا در برابر انواع بیماری ها شناخته می شوند. از این رو نگهداری از این نوع پرنده نمی تواند پرورش دهنده را با مشکل خاصی مواجه کند، با این حال لازم است که برای بالا بردن امنیت کار برخی اقدامات در راس عملکرد ها قرار داده شود .

بیشتر مشکلاتی که محیط زندگی غاز ها را تحت تاثیر خود قرار میدهد غیر همسن بودن پرنده ها و مرطوب بودن محیطی زندگی آنها است، در حقیقت این عوامل می توانند باعث ایجاد انواع بیماری های انگلی شوند و این در حالی است که استفاده از غذا های نامناسب در کنار تغذیه این پرنده ها از ماهی ها نیز در بالا بردن بیمای این پرنده نقش کمرنگی ندارد .

پرورش دهنده می تواند با کنترل موارد ذکر شده از بروز هرگونه مشکل جلوگیری کند. شایان ذکر است که اکثر بیماری های این پرنده تحت تاثیر ویروس ها ، باکتری ها ، انواع قارچ ها و مهم تر از همه توسط بیماری های انگلی طیور اتفاق می افتد .

بیماری های مهم غازها که بیشتر باعث تلف شدن این پرنده می شود می توان به موارد زیر اشاره کرد :

  • – مهم ترین بیماری که علاوه بر غاز ها تقریباً همه پرنده های را تحت تاثیر خود قرار می دهد و بسیار خطرناک به شمار می رود نیوکاسل نام دارد که در 5 نوع تعریف می شود .
  • – آنتریت ویروسی نوع دیگری از بیماری های ویروسی است که با آسیب رساندن به عروق ، آلودن کردن مخاط های گوارشی و مهم تر از همه با خونریزی های بافتی باعث از پا درآمدن غازها ، قو ها و اردک ها می شود .
  • – مایکوپلاسموز نوع دیگری از بیماری های خطرناک است که در دو گونه بوده و بیشتر پرنده ها را درگیر خود می کنند .
  • – آخرین موردی که در این بخش اشاره می شود کولی باسیلوز نام دارد که توسط باکتری اشریشیا کولی در غاز ها ایجاد می شود . این بیماری می تواند حتی از نوشیدن آب آلوده نیز به بدن بیشتر پرنده ها انتقال یابد .

خوشبختانه با در نظر گرفتن تمهیدات لازم می توان امکان احتمال به این بیماری را به طور کامل مورد بررسی قرار داد . واکسن های گوناگونی در نظر گرفته شده که کاربر می تواند در دوره ها تعیین شده به این پرنده تزریق کند و از بروز بسیاری از بیماری ها جلوگیری کند .

محل نگهداری غاز ها

غاز ها با توجه به این که پرنده هایی آب دوست به شمار می روند؛ باید مکانی که برای نگهداری آنها در نظر گرفته می شود از استاندارد ها لازم برخوردار باشد . این مهم را در راس توجهات خود قرار دهید که اگر پروسه نگهداری از این پرنده با مشکل مواجه شود ممکن است بیشتر آنها از دست بروند .

با استناد به بررسی های انجام شده از افراد فعال و با تجربه در زمینه پرورش این پرنده کاشف به عمل آمد که غاز ها در طول روز در مکان پرورشی خود مشغول به گشت و وقت گذرانی می کند و این در حالی است که استراحت شب هنگام برای این پرنده ها اهمیت بالایی دارد و به همین دلیل مکانی که برای این مهم در نظر می گیرید باید از استانداردهای لازم برخوردار باشند .

ویژگی های خاص برای محل نگهداشتن غاز

یکی از مواردی که می تواند از روز بیماری در غازها جلوگیری کند خشک بودن محل زندگی آنها است. چرا که با توجه به موارد ذکر شده این پرنده تحت تاثیر محیط مرطوب دچار بیماری می شود . برای بالا بردن کیفیت کار لازم است که شما هر 4 یا 5 روز یک بار مکان محل نگهداری غاز ها را تمیزکاری و ضدعفونی کنید .

دانستن این مطلب نیز خالی لطف نمی باشد که غاز های اصلاح نژاد شده بیشتر از گونه های معمولی تحت تاثیر بیماری ها قرار می گیرند از این رو تمهیدات لازم برای پیشگیری از این امر باید با دقت بالاتری در این پرنده ها اعمال شود .

برای این کار کافی است که پرورش دهنده کمی آهک در مکان زندگی پرنده ها بریزد و سپس بر روی آهک کمی علوفه قرار دهد تا رطوبت محیط به طور کامل از بین برود .

یکی از ضروری ترین مواردی که می تواند از بروز بیماری در این پرنده ها تا حد زیادی جلوگیری کند جدا کردن مکان زندگی جوجه ها و غاز های بالغ می باشد چرا که گونه های بالغ از مقاومت بالاتری برخوردارند ؛ در واقع شما با این کار می توانید جایی را که برای جوجه ها در نظر گرفته اید را زود به زود تمیز و ضدعفونی کنید .

غذای مناسب برای غاز (اهمیت تغذیه غاز)

غذا هایی که برای غاز در نظر گرفته می شود باید مواد کافی برای رشد و تخم گذاری این پرنده را در خود جای دهد . همانگونه که در ابتدای مقاله اشاره شد این پرنده ها گیاه خوار هستند و به همین دلیل تغذیه کردن از غذا های گیاهی همیشه برای این پرنده لذت بخش می باشد .

هویج ، گوجه فرنگی ، و انواع مختلفی از سبزیجات و حتی برخی از بی مهره ها مانند کرم می تواند نیاز های غذایی این پرنده را تا حدی تامین کند . البته پرنده نام برده علاوه بر موارد ذکر شده می تواند از سایر مواد غذایی همچون آرد ، گندم ، سویا ، گوشت ، و حتی پسماند غذا های انسان ها نیز بهره ببرد .

تغذیه غازها

جیره غذایی که برای غاز در نظر می گیرید باید دارای چه ویژگی هایی باشد ؟

برای انتخاب جیره غذایی مناسب برای این پرنده لازم است که فاکتور هایی مانند میزان سن ، جنسیت و نوع نژاد آن را به طور کامل معین کنید . جوجه غاز هایی که به تازگی به دنیا آمده اند را می توان با دادن خورده های نان که در شیر یا آب خیس شده اند سیر کرد . البته جوجه ها با کمی رشد می توانند از انواع علف ها و سبزیجات نیز برای تغذیه استفاده کنند چرا که باید به این نوع غذا عادت پیدا کنند .

بعد گذشت 30 روز جوجه ها می توانند از انواع مواد غذایی دارای نشاسته و همچنین ذرت ها نیز بهره برند . علاوه بر این شما می توانید از سبزیجات گوناگون و برنج پخته شده و مهم تر از همه سیب زمینی پخته شده برای تغذیه غاز ها استفاده نمایید .

پرورش دهنده های عزیز باید برای تعیین جیره غذایی این مهم را هم در نظر بگیرند که غاز هایی که در دوره جفت گیری و تخم گذاری هستند به غذا مواد مغذی بیشتری نیاز دارند از این رو در این دوره هایی از زمان لازم است که پرورش دهنده مواردی چون کنسانتره گوشت ، ذرت ، سویا ، نمک ، سبوس و … را به جیره بندی غذای این پرنده بیفزاید .

در واقع می توان بیان کرد که اندازه تخم های نطفه دار به مواد غذایی بهره گیری شده برای پرورش غاز های نر و ماده بستگی دارد .