بهترین فصل برای جوجه کشی مصنوعی

فصل بهار برای بیشتر پرندگان، زمان جفت گیری و جوجه کشی می باشد. هر چند با ایجاد شرایط مناسب و یک برنامه نوردهی معین می توان در فصل های مختلف اقدام به جوجه کشی مصنوعی نمود، اما فصل بهار فرصتی مناسب و بهترین زمان برای جوجه کشی است. در این نوشتار به بحث در این رابطه پرداخته ایم.

جوجه کشی مصنوعی و یا طبیعی تحت شرایط خاصی انجام میگیرد و فاکتورهای متعددی بر موفقیت آمیز بودن آن تأثیر گذار می باشند. مهمترین این عوامل شامل: کیفیت و میزان باروری تخم نطفه دار، دما، رطوبت، اکسیژن، چرخش و میزان تهویه است. در چرخه طبیعت پرندگان وحشی با شروع فصل بهار اقدام به لانه سازی و پیدا کردن جفت می نمایند. دوره تخم گذاری در آنها معمولا از اواخر فروردین شروع و تا اواخر اردیبهشت ادامه دارد و جوجه ها حداکثر تا پایان خرداد ماه متولد میشوند. در حقیقت فصل بهار شرایط کاملا مساعدی برای جوجه کشی از پرندگان را دارا می باشد.

آمادگی جسمانی پرنده برای جفت گیری و تخم گذاری

در حالت طبیعی پرندگان هر ساله و به صورت مکرر وارد دوران پر ریزی و تولک میشوند. در این دوره فعالیت تخم گذاری پرنده کاملا متوقف میشود؛ پرهای جدید رشد نموده و جایگزین پرهای قدیمی میشوند. این دوره باعث میشود که پرنده برای جفت گیری و تخم گذاری استراحت لازم و آمادگی جسمانی پیدا کند. دوره تولک رفتن پرندگان معمولا در فصل پاییز و یا زمستان بیشتر اتفاق می افتد. از این رو پرنده در فصل بهار برای یک دوره تخم گذاری و جوجه کشی کاملا آماده میشود.

جفت گیری بهتر پرنده ها در فصل بهار

در صورتیکه جفت گیری پرنده ها به خوبی انجام نگیرد و یا پرنده نر قدرت باروری لازم را نداشته باشد، تخم های نطفه دار حاصل از این جفت گیری، بسیار ضعیف و یا بدون نطفه خواهند بود. مدت زمان جفت گیری پرنده نر و ماده در فصل بهار کوتاهتر از سایر فصل ها می باشد. چرا که در این زمان، پرنده نر آمادگی بهتر و قدرت باروری لازم را دارد. کوتاه بودن زمان جفت گیری پرندگان، باعث میشود که پرنده ماده کمتر آسیب ببیند که این نیز خود به خود باعث افزایش کیفیت تخم های نطفه دار تولید شده میشود.

تعداد تخم گذاری بیشتر

یکی دیگر از دلایلی که فصل بهار را برای جوجه کشی ایده آل می سازد، تعداد تخم گذاری بالای پرنده در این فصل می باشد. به خصوص پرندگان زینتی در مدت زمان کمتر دوره تخم گذاری خود را به اتمام می رسانند. مرغان خانگی نیز در اوایل فصل بهار تعداد تخم گذاری بیشتری دارند. بدین ترتیب در یک گله در مدت زمان کوتاه می توان تعداد زیادی تخم های نطفه دار جمع آوری کرد.

تعداد تخم گذاری بیشترافرادی که در ظرفیت های بالا جوجه کشی انجام می دهند مجبور هستند که تا جمع آوری تمامی تخم های نطفه دار صبر کنند. در این میان تخم های نطفه داری که در ابتدا انبار شده اند کهنه شده و برای جوجه کشی مناسب نخواهند بود. لازم به ذکر است که در جوجه کشی نباید از تخم های نطفه دار کهنه استفاده شود. حداقل مدت زمان نگه داری تخم ها باید 24 الی 48 ساعت پس از تولید و حداکثر مدت زمان نگه داری از آنها نیز یک هفته می باشد. هر چقدر تخم نطفه دار کهنه تر باشد به شدت از قدرت نطفه درون آن کاسته میشود. لذا با توجه به اینکه در فصل بهار بیشتر پرندگان به اوج تخم گذاری می رسند، مدت زمان کمتری لازم است تا تعداد زیادی تخم نطفه دار تولید شود.

مناسب بودن دما در فصل بهار برای تخم های نطفه دار

تخم های نطفه دار تا قبل از جوجه کشی باید در دمای خنک (15 الی 18 درجه) نگه داری شوند. با توجه به اینکه در فصل بهار دمای هوا در بیشتر مناطق در همین محدوده است، تخم های نطفه دار کیفیت اولیه خود را حفظ میکنند. در صورتیکه هوای سرد باعث تضعیف نطفه درون تخم میشود. همچنین هوای گرم نیز موجب رشد ناقص جنین در داخل تخم می گردد. در فصل زمستان هوا در بیشتر مناطق پایین تر از 15 درجه می باشد و در فصل تابستان نیز درجه حرارت هوا در بیشتر مناطق بالای 30 درجه است. از آنجایی که این دماها برای نگه داری تخم های نطفه دار مناسب نمی باشند، تخم های نطفه دار در زمان تخم گذاری کیفیت و انرژی لازم برای رشد را از دست می دهند. در حالیکه در اوایل فصل بهار دمای هوا کاملا خنک بوده و برای تخم های نطفه دار موجود در لانه بسیار مناسب می باشد.

علاوه بر این در فصل بهار دمای هوا برای استفاده از دستگاه جوجه کشی نیز ایده آل می باشد. در صورتیکه دستگاه جوجه کشی در یک محیط گرمتر از 30 درجه و یا خنک تر از 20 درجه قرار گیرد، سیستم تنظیم دمای آن دچار اختلالات شدید میشود. اما در فصل بهار دمای هوا در اکثر مناطق معتدل می باشد که کاملا مطلوب برای استفاده از هر نوع دستگاه جوجه کشی خانگی و یا صنعتی است.

مناسب بودن رطوبت در فصل بهار

رطوبت نیز یکی از عوامل مهم و تأثیر گذار بر کیفیت تخم های نطفه دار و عملکرد صحیح دستگاه جوجه کشی می باشد. در زمان انبار تخم های نطفه دار، رطوبت نسبی 40 الی 45 درصد برای سلامت نطفه الزامی است.

مناسب بودن رطوبت در فصل بهاردر فصل زمستان مشکل خشکی هوا وجود دارد که باعث از دست رفتن رطوبت تخم های نطفه دار و مرگ آنها میشود. در فصل تابستان نیز در اقصی نقاط، رطوبت بالا میباشد که در این صورت نیز نطفه درون تخم تضعیف میشود. همچنین بالا بودن رطوبت هوا در زمان استفاده از دستگاه جوجه کشی منجر به ایجاد نوسانات رطوبتی و حتی اشباع آن و خفگی جنین داخل تخم میشود. بهترین میزان رطوبت نسبی محیط برای استفاده از دستگاه جوجه کشی رطوبتی معادل 45 الی 50 درصد بوده که با شرایط آب و هوایی فصل بهار سازگار می باشد.

وجود تغذیه کافی در فصل بهار

فصل بهار زمان رویش مجدد گیاهان و دانه ها و انواع میوه ها می باشد. جوجه های متولد شده در این فصل می توانند بسیار بهتر تغذیه شوند و شانس بیشتری برای زنده ماندن داشته باشند.

پرورش دهندگان محلی در فصل بهار بعد از سن دو هفتگی، جوجه ها را به چمن زارها می برند. در این صورت جوجه ها با تغذیه از انواع گیاهان و حشرات و … به یک جیره غذایی کامل و غنی دسترسی پیدا میکنند که باعث افزایش سرعت رشد آنها نیز میشود. در طبیعت نیز در فصل بهار پرنده ها بیشترین دسترسی به منابع غذایی را دارند که می تواند با آنها جوجه هایشان را بزرگ کنند.

نتیجه گیری

همان طور که در این مقاله به آن اشاره شد تقریبا تمامی شرایط لازم برای موفقیت بیشتر در جوجه کشی مصنوعی در فصل بهار میسر می باشند. ممکن است برخی از افراد و پرورش دهندگان با در نظر گرفتن افزایش قیمت تخم مرغ در یک فصل و یا با توجه به بازار عرضه و تقاضای جوجه، زمانبندی خاصی برای جوجه کشی در نظر بگیرند. بعنوان مثال در فصل پاییز و زمستان قیمت تخم مرغ افزایش پیدا میکند و یا در فصل زمستان تقاضا برای خرید جوجه بیشتر می باشد. بنابراین الزاما برای تمامی افراد فصل بهار بهترین زمان برای جوجه کشی مصنوعی نخواهد بود. افرادی که در فصل هایی غیر از فصل بهار اقدام به جوجه کشی می نمایند برای رسیدن به راندمان های مطلوب، راه سخت تری در پیش دارند و باید بتوانند شرایط محیطی لازم را فراهم کنند.