نکات مهم در باره پروش و نگهداری از فنچ ها در خانه

فنچ ها گزینه ای مناسب برای کسانی هستند که به دنبال پرورش پرنده خانگی بوده و نمی خواهند چالش های مراقبت از پرنده هایی همچون طوطی را بر عهده بگیرند. فنچ ها پرندگانی سخنگو نمی باشند ولی این پرنده علاقه شدیدی به آواز خوانی دارد. این پرنده به سرعت با انسان ها خوی میگیرد و می تواند صاحب خود را حسابی سرگرم کند.

فنچ ها شیوه نگه داری آسان تر و دردسرهای کمتری دارند. همچنین این پرنده مقاومت بالایی در برابر بیماری و سرما دارد. علاوه بر پرورش خانگی می توان برای کسب درامد نیز اقدام به پرورش فنچ نمود. در این مقاله مجموعه نکات مهم پرورش فنچ اعم از فضای نگه داری، خوراک، نحوه جوجه کشی، بیماری ها و … به صورت کامل توضیح داده میشود.

پرورش فنچ

انواع نژاد فنچ

در طبیعت نژادهای مختلفی از این پرنده مشاهده و شناخته شده است. منشأ این پرنده جنگل های استرالیا می باشد. اما فنچ ها به طور وسیع در اروپا و آسیا نیز یافت میشوند.

از مهمترین نژادهای فنچ می توان به نژاد راه راه (گورخری)، فنچ بنگالی، نژاد نواری، جاوه، فنچ وایدا (دم دراز)، طوطی وار، کله سرخ، فنچ برفی و بال سفید، دم پیکانی، فنچ گلدیان (رنگین کمان)، فنچ شب، فنچ شرقی، فنچ کشیش آفریقایی، فنچ چاشنی، مونیای ملوکان، مونیای سر سفیدو فنچ آوازه خوان اشاره کرد.

از میان نژادهای مختلف این پرنده، نژاد راه راه و نژاد سفید بیشتر در قفس پرورش داده میشوند. با وجود اینکه جثه فنچ ها کوچک می باشد، ولی نژادهای مختلف این پرنده مقاومت بالایی در برابر بیماری ها دارند. این امر نگه داری و پرورش آنها را بسیار آسان نموده است. همچنین فنچ ها والدین بسیار خوبی برای جوجه هایشان می باشند و تولید مثل بالایی دارند.

هدف از پرورش فنچ

پرورش فنچ نیز همانند دیگر پرنده های زینتی به دو منظور انجام میگیرد. در حقیقت افراد یا بعنوان حیوان خانگی فنچ را در منزل و یا حیاط پرورش می دهند و یا برای کسب درامد و تکثیر انبوه و فروش آن.

پرورش فنچ بعنوان حیوان خانگی می تواند برای بسیاری از افراد نشاط آور و جذاب باشد. از طرفی این پرنده در میان پرنده های مختلف نیازی کمتری به مراقبت دارد. به طور کلی پرورش حیونات خانگی برای صاحبان آنها سرگرم کننده و لذت بخش می باشد. گذراندن وقت فراغت با پرنده های زیبا و آوازخوان همچون فنچ می توان خستگی و استرس های روزانه را از افراد دور کند و باعث شادابی آنها شود.

پرورش فنچ به منظور کسب درامد از آنها در منزل و یا سالن پرورش زمینه اشتغال زایی بسیار مناسبی است. این شغل به حداقل امکانات نیاز داشته و نیاز به فعالیت های فیزیکی سنگین و طاقت فرسا ندارد.

همچنین پرورش فنچ نیاز به صرف وقت کمتری دارد و حتی بعنوان شغل خانگی و یا شغل دوم می توان آن را انجام داد. بازار فروش این شغل نیز پرنده فروشی ها و پرورش دهندگان خانگی، دلالان می باشند.

علاوه بر این با تولید انبوه فنچ و صادرات آن به کشورهای همسایه به خصوص کشورهای عربی می توان به درامدهای قابل توجهی دست یافت. در این کشورهای عربی تقاضا برای این پرنده و خوردن گوشت آن زیاد می باشد. حتی کارخانه های تولید کنسرو گوشت فنچ نیز در برخی از کشورهای عربی احداث شده است.

فضای نگه داری فنچ

برای فنچ ها باید قفس مناسب تهیه شود. همچنین می بایست برای آنها از پرنده فروش ها لانه مناسب خریداری نمود. فنچ ها برای لانه سازی نیاز به مصالح و مواد خاصی دارند. بهترین موادی که پرورش دهنده می تواند در اختیار فنچ ها قرار دهد شامل خرده روزنامه، پرهای افتاده اطراف قفس و پنبه غوزه می باشد.

اگر نخ پارچه ای اطراف قفس افتاده باشد، انها را جمع آوری کنید. زیرا الیاف بافته و نخ ها برای لانه سازی فنچ ها مناسب نیست و مشکلات فراوانی ایجاد میکند.

محل نگه دای فنچ ها و قفس آنها حداقل هر هفته یک بار باید تمیز شود. این پرنده ها ریخت و پاش زیادی دارند و فضله آنها نیز می تواند باعث ایجاد بیماری شود.

محل نگهداری از فنچ در خانه

ظرف ابخوری و ظرف دان و همچنین سایر اجزای قفس آنها را با مایع ظرف شویی و آب میتوان تمیز و سپس خشک نمود. همچنین برای ضدعفونی بهتر قفس فنچ ها اسپری محلول ضدعفونی کننده می تواند محیط نگه داری آنها را از باکتری ها و میکروب ها پاکسازی نماید.

در زمان جوجه کشی بهتر است عملیات نظافت قفس را به تأخیر انداخت. زیرا برای جوجه کشی طبیعی، فنچ ها نیاز دارند محل نگه داری آنها، ساکت و آرام باشد.

برای نظافت راحت قفس بهتر است که کف قفس را با روزنامه بپوشانید. برای استحمام فنچ ها نیز نیاز است که در داخل قفس انها ظرف آبتنی قرار دهید. البته در فصل سرما آبتنی می تواند باعث سرماخوردگی آنها شود.

بنابراین بهتر است در فصل های سرد از آبتنی فنچ ها جلوگیری شود. دقت داشته باشید که ظرف ابتنی فنچ ها باید متناسب با جثه کوچک آنها باشد. در غیر این صورت ممکن است پرنده در داخل ظرف اب غرق شود و یا به خوبی خود را آبتنی نکند.

ظرف آبتنی و آبخوری و دانخوری آنهار همیشه و هر روز شست شو دهید. همچنین مطمئن شوید که مایع ظرف شویی در داخل طرف آنها باقی نمانده باشد.

رفتارشناسی فنچ ها

هر فنچی در زمان خواب جای مخصوص به خود را دارد. این پرنده ها بعد از ظهر نیز یک الی دو ساعت می خوابند. فقط جفت ها جای خواب خود را با هم عوض میکنند. مخصوصا زمانیکه پرنده ماده ترسیده باشد، جفت نر محل خواب خویش را به او می دهد تا جفت ماده احساس امنیت کند. اما این پرنده ها جای خواب خود را به جوجه ها و یا پرنده دیگر نمی دهند.

فنچ ها تماشای فضای باز را دوست دارند. آفتاب گرفتن آن هم به مدت 15 دقیقه می تواند برای آنها نشاط آور باشد. اما می بایست توجه کرد که آفتاب خوردن بیش تر از یک ربع دچار گرمازدگی پرنده خواهد شد، مخصوصا در فصل های گرم.

جوجه ها وقتی بزرگ می شوند، فنچ ماده تمایل زیادی به دور کردن و بیرون انداختن جوجه از لانه دارد. لذا پرورش دهنده فنچ باید به موقع جوجه ها را از والدین جدا نماید.

معمار اصلی لانه سازی در بین فنچ ها پرنده ماده می باشد. او به جفت نر خود کمتر اجازه می دهد که در ساختن لانه دخالت کند و فقط پرها و تیکه های کاغذ و یا چوب رو از او قبول میکند.

رفتار فنچفنچ ها به سرعت متوجه تغییرات محیط زندگی شان می شوند. آنها قوه تشخیص دارند و می توانند صاحب خود و یا شخص غریبه را شناسایی کنند. زمانیکه شخص غریبه ای بخواهد به قفس فنچ ها نزدیک شود، فنچ ها مضطرب شده و خود را به در و دیوار قفس میکوبند.

فنچ نر بعنوان نگهبان همیشه در نقطه بالایی قفس می نشیند. او بیشتر وقت ها محیط زندگی شان را تحت نظر دارد. در صورتیکه فنچ نر احساس خطر کند و یا ورود یک غریبه را ببیند، با ایجاد صدای های بلند، به جوجه ها و جفت خود هشدار می دهد.

جوجه ها تا سن 21 روزگی از طرف والدین خود تغذیه میشوند و سپس باید آنها را جدا نمود. تغذیه جوجه ها برعهده والدین آنها می باشد. برخی اوقات جوجه بزرگترها نیز به سایر جوجه های کوچکتر از خود غذا می دهند. در صورتیکه جوجه ها توسط پرورش دهنده لمس شوند، فنچ های والد از غذا دادن به جوجه ها خودداری میکنند. بنابراین در صورتیکه نیاز است حتما به جوجه ها دست بزنید، استفاده از دستکش را فراموش نکنید.

برای تغذیه بهتر جوجه ها می توان به فنچ های والد، دان ارزن و تخم مرغ آب پز داد.

جوجه ها در کنار والدین خود بیشتر احساس امنیت می کنند. حتی اگر جوجه ها از قفس بیرون آیند، سریعا باز نزدیک قفس والدین خود می روند. البته والدین جوجه ها نیز با سر و صدا کردن و بی قراری،  جوجه را به خود جلب میکنند.

فنچ های نر و ماده هیچگاه با جوجه های خود جفت گیری نمی کنند. اما ممکن است برخی از جوجه ها با هم جفت شوند و جفت گیری نمایند. لازم به ذکر است که پرندگانی که با هم رابطه خواهر و برادری دارند، نباید جفت بخورند. زیرا جوجه های حاصل از آنها یا ضعیف خواهند بود و یا به دلیل مشکلات ژنتیکی دچار نقص فیزیکی خواهند شد.

خوراکی های مناسب برای تغذیه فنچ و جوجه ها

فنچ ها در طبیعت از انواع دان و گیاه و حشرات خود را تغذیه می نمایند. اما در قفس تنوع خوراک این پرنده بستگی به پروش دهنده دارد. لازم به ذکر است که بیشتر مشکلات و بیماری های رایج در بین پرنده ها ناشی از خوراک آنها و سوء تغذیه می باشد.

لذا برای داشتن پرنده هایی سالم و شاداب کیفیت و تنوع غذایی آنها مهم بوده و پرنده باید انرژی کافی، مواد معدنی و ویتامین های لازم را دریافت نماید. بیشتر پرورش دهندگان از ارزن و تخم کتان ریز و تخم مرغ آب پز بعنوان غذای فنچ استفاده میکنند. تخم کتان میایست با نسبت یک به چهار با تخم ارزن مخلوط شود. بعنوان مثال یک کیلو گرم تخم ارزن را میتوان با 250 گرم تخم کتان مخلوط نمود و هر سری از آن به فنچ ها داد.

غذای فنچ

علاوه بر مواد خوراکی گفته شده، پرورش دهنده می تواند از سبزیجات تازه همچون گشنیز، برگ کاهو، خیار، جعفری و میوه های همچون سیب در اختیار فنچ ها قرار دهد. البته غذای اصلی فنچ ها همان مخلوط ارزن و تخم کتان می باشد ولی برای تنوع و تکمیل رزیم غذایی آنها استفاده از سبزیجات و میوه ها مفید خواهد بود.

برای تأمین کلسیم و سایر مینرال های مورد نیاز فنچ ها، استفاده از کف دریا و پوست تخم مرغ ریز شده پیشنهاد میشود. همچنین هر هفته حتما سه الی چهار قطره مولتی ویتامین مخصوصو طیور و یا مولتی ویتامین کودکان به داخل ظرف اب فنچ ها اضافه کنید.

شایان ذکر می باشد که سیزیجات و میوه ها می بایست به خوبی با آب پاک شوند تا هیچ گونه آلودگی و یا سم کشاورزی بر روی آنها باقی نماند. علاوه بر این میوه ها را بدون هسته و خیار را حتما به صورت پوست کنده به فنچ ها بدهید. زیرا پوست خیار جذب کننده سموم کشاورزی می باشد که برای سلامت فنچ ها خطرناک است.

جوجه ها در روزهای ابتدایی با شیره غذایی موجود در معده والدین خود تغذیه میشوند. بعد از تولد جوجه ها فنچ نر بیشتر عمل تغذیه جوجه ها را بر عهده میگیرد.

جفت گیری فنچ

فنچ های همسن و هم رنگ و نژاد مشترک زودتر و راحتر با هم جفت می خورند. لذا بهتر است به هنگام خرید و یا انتخاب جفت به این موارد توجه نمود. فنچ هایی که با هم جفت می خورند، بیشتر اوقات را با هم سپری میکند.

جفت نر و ماده صدای یک دیگر را می شناسند و به همدیگر واکنش نشان می دهند. این دو در زمان غذا خوردن و یا آبتنی صدای خاصی از خود ایجاد میکنند و با صدای خاص به نوعی جفت خود را با خبر می سازند. همچنین فنچ های جفت شده پرهای یکدیگر را با نوک خود مرتب و تمیز میکنند.

نشانه های جفت گیری فنچها

فنچ های جفت شده را نباید از یک دیگر جدا نمود. زیرا آنها نسبت به یک دیگر احساس دارند و بعد از دوری از جفت خویش افسرده میشوند. حتی در این شرایط هم فنچ نر و هم فنچ ماده جدا شده بسیار پرخاشگر می شود و می تواند به دیگر پرنده ها اسیب برساند.

بعد از اتمام لانه سازی و جفت گیری، فنچ ماده به طور متوسط 4 الی 6 عدد تخم میگذارد. تخم های فنچ بسیار ریز بوده و تقریبا در بین پرنده  ها می توان گفت ریزترین تخم متعلق به فنچ ها میباشد.

نحوه جوجه کشی از فنج

در جوجه کشی طبیعی فنچ ها، هر دو جفت نر و ماده به نوبت بر روی تخم ها می خوابند. اما از آنجایی که جفت نر مسئول دیدبانی است، کمتر بر روی تخم ها می خوابد. در طول مدت جوجه کشی، فنچ ماده به رفتار و صدای جفت نر خود به دقت توجه میکند.

اگر خطری تخم های نطفه دار و یا فنچ ها را تهدید کند، پرنده ها توجه خطر را به خود جلب می کنند تا تخم های نطفه دار در امان باشند. مدت جوجه کشی فنچ ها کوتاه است و معمولا بعد از 10 روز اولین جوجه سر از تخم بیرون می آورد و تا روز 14 ام تمامی جوجه ها به دنیا می آیند.

جوجه کشی از فنچ

در پرورش انبوه فنچ ها، پروش دهنده ها معمولا از دستگاه جوجه کشی حرفه ای بهره می برند. جوجه کشی مصنوعی از تخم نطفه دار فنچ نیاز به دستگاه خاصی دارد. زیرا تخم این پرنده سطح بسیار نازک و ابعاد بسیار کوچکی دارد. در جوجه کشی از فنچ ها لازم است که تخم نطفه دار در حالت افقی قرار بگیرد و با زاویه 360 درجه ای بچرخد.

لذا شانه دستگاه جوجه کشی مورد استفاده برای تخم های نطفه دار فنچ می بایست این ویژگی را داشته باشد. تنظیمات دما و رطوبت مورد نیاز برای جوجه کشی از فنچ ها نیز در ایام ستر به ترتیب 37.5 دجه سانتی گراد و 55 الی 60 درصد می باشد. در زمان هچر نیز دما 37.2 درجه و رطوبت 65 الی 70 درصد خواهد بود.