پرورش شترمرغ | جوجه کشی ، نگهداری ، درمان

شترمرغ به عنوان بزرگترین پرنده حال حاضر روی زمین شناخته می شود که به دلیل سود دهی بالا نگرش افراد بسیار را در زمینه پرورش انواع طیور عوض کرده است . این پرنده به دلیل سود 4 جهتی خود باعث جذب افراد بسیاری که هیچ تجربه ای در زمینه پرورش پرنده ندارند و همچنین افرادی که در این زمینه صاحب نظر هستند شده است .

تخم این پرنده نیز به عنوان بزرگترین تخم پرنده حال حاضر دنیا شناخته می شود . یکی از ویژگی ها بارز پرنده شترمرغ دوام و مقاومت بالای آنها می باشد که باعث شده تا این پرنده در آب و هوا و شرایطی بدون کوچکترین مشکلی زندگی کند .

پرورش شترمرغافرادی که به پرورش شترمرغ می پردازند به دلیل 4 محصول پوست ، گوشت ، تخم و پر این پرنده سود بالایی را به جیب می زنند . هر کدام از محصولات این پرنده بازار گرم خود را داشته و فروش بالایی دارد برای نمونه پوست شترمرغ بعد از پوست کروکودیل دومین رتبه پوست گران قیمت را دارد .

اساساً پرورش شترمرغ با استفاده از شیوه های متنوع انجام می شود که هرکدام از آنها دارای مزایا و معایبی می باشد . در این مقاله پرورش شترمرغ به طور کامل برای شما عزیزان توضیح داده می شود . ولی ابتدا لازم است که با محصولات پرنده ای که قصد پرورش آن را دارید آشنا شوید .

محصولات شترمرغ

شتر مرغ از جمله پرنده های منحصر به فردی است که محصولات متنوعی از آن بدست می آید و هر محصول بازار داغ خود را دارد .

تخم شترمرغ

تخم شترمرغ به عنوان بزرگترین تخم پرنده حال حاضر کرده زمین یکی از محصولات خاص و با ارزش این پرنده به حساب می آید . شایان ذکر است که هر شترمرغ بعد از گذراندن سن بلوغ در یک سال معادل 30 تا 80 تخم می گذارد .

پوسته تخم این پرنده بسیار ضخیم تر از تخم های دیگر پرنده های می باشد و به همین دلیل از محبوبیت بالایی برخوردار است و به کشور های متعددی چون هند ، امارت ، فرانسه و … صادری می شود . تخم شترمرغ علاوه بر غذا و کیک به دلیل اندازه بسیار بزرگ و دوام بالا در صنعت تزئین و دکور نیز مورد استفاده قرار می گیرد .

پرورش شترمرغ

گوشت شتر مرغ

از دیگر محصولات با ارزش شترمرغ می توان به گوشت آن اشاره کرد . گوشت این پرنده به رنگ سرخ می باشد و از طعم ترد و لذیذی برخوردار است به طوری که بیشتر افرادی طعم گوشت شترمرغ را بسیار به گوشت گوساله شبیه می دانند .

یکی از مهم ترین ویژگی هایی که گوشت این پرنده منحصر به فرد از گوشت سایر پرنده ها و بیشتر حیوانات می کند پایین بودن میزان گلیسرول (چربی) و بالا بودن پروتئین در آن می باشد . این مورد باعث شده تا افرادی که کلسترول خون بالایی داشته و تمایل به خوردن گوشت دارند بتوانند به راحتی از گوشت شترمرغ بهره ببرند .

پرورش شترمرغ

پوست یا چرم شتر مرغ

یکی از بهترین ، با ارزش ترین و گران قیمت ترین محصولات شترمرغ پوست یا همان چرم آن می باشد . رنگ پوست شتر مرغ ماده و نر متفاوت بوده و حالت برق مانند دارد . شترمرغ ماده دارای پوستی به رنگ خاکستری تیره یا روشن براق می باشد و این در حالی است که پوست گونه نر به رنگ آبی تیره براق می باشد .

55 تا 60 درصد سود حاصل از نگهداری شترمرغ از طریق فروش چرم آن بدست می آید . شایان ذکر است که چرم شترمرغ مرغ به به دلیل شکل بسیار زیبا و کیفیت فوق العاده در قابل مقایسه با چرم گران قیمت حیواناتی چون فیل و تمساح می باشد .

جالب است بدانید که طبق بررسی های انجام گرفته پوست شترمرغ در مقایسه با پوست گاو حدوداً 5 تا 6 برابر محکم تر می باشد
با توجه به گزارشات بدست رسیده از بازار خرید و فروش چرم و پوست حیوانات نتیجه گیری شده که چرم شترمرغ بعد از پوست تمساح رتبه دوم گران قیمت ترین پوست جهان را برای خود به ارمغان آورده است ، البته این در حالی است که پوست این پرنده در مقایسه با پوست تمساح از مقاومت و دوام بالایی در برابر آب برخوردار می باشد .

این امر باعث شده تا از چرم شترمرغ در صنایع مختلف از جمله تولید کفش های چرم گران قیمت بیشتر استفاده شود .

پر شتر مرغ

پر شترمرغ به دلیل داشتم کیفیت بالا و جنس مناسب در صنعت تزئینات لباس و دکور وسایل خانگی مورد استفاده قرار می گیرد . همچنین از این محصول برای تهیه انواع وسیله های مخصوص گردگیری بهره می برند . جالب است بدانید که از پرنده شتر مرغ از روز اول زندگی تا آخرین لحظه که کشتارگاه فرستاده می شود حدوداً 1 کیلو پر به دست می آید .

روغن شترمرغ

روغن شترمرغ یکی از کارساز ترین محصولاتی است که برای بهبود بیماری های پوستی مورد استفاده قرار می گیرد . حائز اهمیت است بدانید که روغن شترمرغ دارای مقدار زیادی ویتامین A ، امگا 3-6-9 ، انواع گوناگونی از اسید آمینه ها و … می باشد . از این رو استفاده از این علاوه بر بهبودی بخشیدن به بیماری های پوستی باعث شادابی آن نیز می شود .

ویژگی های روغن شترمرغ

روغن شترمرغ به دلیل ویژگی های منحصر به فرد در موارد زیر مورد استفاده قرار می گیرد :

بعد از زایمان ، ترک های حاصل از پایین آمدن وزن و یا افزایش آن ، خشک بودن لب ها ، جای جوش ، پفی زیر چشم ها ، زخم پاشنه پا ، خطوط و چین های صورت ، زخم ، رد بخیه ، لایه برداری ، شفاف کننده ، جوان کننده ، سوختگی گوشت اضافی ، ضد لک ، نرم کننده پوست ، التهاب پوست ، جای نیش حشره ها ، درد مفصل ، آرتروز ، کمردرد ، زانو درد ، رگ به رگ شدن ماهیچه ، کوفتگی و …

اصول پرورش شترمرغ :

در حالت کلی پرورش شترمرغ در 3 سیستم انجام می شود که انتخاب هر سیستم با توجه به شرایط شهر و آب و هوای آن شهر انجام می شود .

روش اول : نگهداری و پرورش شترمرغ در سیستم باز

از آنجایی که شترمرغ زندگی در فضای باز یا طبیعت را دوست دارد استفاده از این روش می تواند نیاز این پرنده را از داشتن یک مکان زندگی بزرگ تامین نماید . در سیستم باز که با نام غیر متمرکز نیز شناخته می شود مکان بزرگی برای شترمرغ ها در نظر گرفته می شود .

مساحت مکانی که برای این کار در نظر گرفته می می شود 35 تا 40 هکتار بوده و دور آن نیز باید محصور شود .در بهره گیری از این سیستم ، محل زندگی شترمرغ ها دست خوش کمترین تغییرات ممکن قرار می گیرد . تعداد شترمرغ های در نظر گرفته شده بسیار زیاد می باشد و سنت شترمرغ ها در این حالت در نظر گرفتن یک شتر مرغ ماده به عنوان ملکه می باشد .

پرورش شترمرغ

شترمرغ ملکه با نام شترمرغ حاکم نیز شناخته می شود تمامی وظیفه ها و نقش های خود را به شترمرغ های ماده کوچک تر و همچنین به جفت خود واگذار می کند .

جنبه های مثبت پرورش شترمرغ با استفاده از سیستم باز

  • هزینه های نگهداری و پرورش شترمرغ های مولد با استفاده از این روش بسیار پایین می باشد .
  • جوجه کشی در این روش طبیعی می باشد > جوجه کشی بدون هزینه
  • بهره گیری از این روش نیازمند سرمایه گذاری اندکی می باشد

جنبه های منفی پرورش شترمرغ با استفاده از سیستم باز

  • در صورت بهره گیری از این روش کنترل پرنده ها ، شناسایی آن ها و جمع آوری تخم های گذاشته شده توسط شترمرغ دشوار می باشد .
  • در این روش نظارت و بررسی جفت گیری انجام پذیر نمی باشد .
  • در این روش به دلیل طبیعی بودن فرایند جوجه کشی احتمال مرگ جوجه ها و از بین رفتن جنین های داخل تخم بالا می باشد .
  • طبیعی بودن جوجه باعث می شود معاینه جوجه ها به امری غیر ممکن تبدیل شود .
  • امکان شکار شدن شترمرغ ها توسط دیگر حیوانات در صورت بهره گیری از این روش بالا می باشد .

پرورش شترمرغ

روش دوم : نگهداری و پرورش شترمرغ با استفاده از سیستم نیمه متمرکز

مکانی که در این روش در نظر گرفته می شود حدوداً 30 تا 50 هکتار می باشد و شترمرغ ها به صورت دسته ای در هر 8 تا 15 هکتار نگهداری می شوند .

اساساً هر دسته شترمرغ تشکیل یافته 25 گونه ماده و 15 گونه نر می باشد . در این حالت شتر مرغ ها می توانند قسمتی از نیاز های غذایی خود را از محل زندگی خود به دست بیاورند .

شایان ذکر است که شتر مرغ ها در این شیوه از نگهداری حدوداً 50 درصد غذای خود را به شکل دستی دریافت می نمایند . بخش که برای تغذیه این پرنده در نظر گرفته می شود نزدیک حصار ها می باشد ؛ این امر باعث می شود تردد به حداقل رسیده و استرسی به شترمرغ های وارد نشود .

جنبه های مثبت بهره گیری از سیستم نیمه متمرکز

  • برای حصار کشی و انجام دیگر کار های لازم سرمایه چندان زیادی لازم نمی باشد .
  • مکان و موقعیت لانه ها معین است از این رو جمع آوری تخم ها در این حالت در مقایسه با سیستم قبلی آسان تر می باشد .
  • شتر مرغ هایی که تولید بالایی دارند با کمی نظارت شناسایی و مشخص می شود .
  • تهیه غذا و هزینه ها مربوط به آن به حداقل می رسد چرا که شترمرغ ها از چراگاه ها نیز برای تامین غذای خود استفاده می کنند .
  • در این حالت پرنده های حق انتخاب داشته و می توانند به سهولت جفت مورد نظر خود را انتخاب نمایند .

پرورش شترمرغ

جنبه های منفی استفاده از سیستم نیمه متمرکز

  • در این حالت تشخیص این که کدام نر و ماده با هم جفت گیری کرده اند دشوار می باشد .
  •  در برخی موارد امکان دارد که یک شترمرغ نر قوی با دو یا سه ماده جفت گیری نماید که در این حالت درصد نطفه داری در تخم ها به مقدار قابل توجهی کاهش پیدا می کند .
  • امکان تلف شدن پرنده هایی که به مقدار لازم قوی نیستند در این سیستم بالا می باشد .

روش سوم : نگهداری و پرورش شترمرغ در سیستم متمرکز

بهره گیری از این سیستم بسیار بیشتر از دو مورد قبلی مورد توجه پرورش دهنده ها قرار می گیرد چرا که :

  • محیط مناسب برای زندگی شترمرغ ها محدود و خیلی کم می باشد .
  • پرورش شتر مرغ در این حالت از انحصاری بودن خارج می شود .
  • محیطی که برای این کار در نظر گرفته می شود با میزان سرمایه و همچنین تعداد گونه های مولد بین 1 تا 15 هکتار متغیر می باشد .

اساساً هر گروه مولد شامل یک شترمرغ نر و یک شتر مرغ ماده می باشد .

جنبه های مثبت بهره گیری از سیستم متمرکز

– نظارت و کنترل پرنده ها در محیط کوچک و محدود آسان تر می باشد .
– با استفاده از این سیستم پرورش دهنده می تواند خیلی راحت مصرف غذای روزانه شترمرغ را ثبت کرده و با توجه به نیاز پرنده اقدام به کنترل آن نمایند .
– جمع آوری و انبار کردن تخم ها و همچنین به دست آوردن اطلاعات لازم در این سیستم بسیار راحت می باشد .
– بهره گیری از این سیستم باعث می شود تا پرورش دهنده خیلی راحت بتواند شترمرغ هایی که تخم گذاری بالایی داشته و همچنین تخم های نطفه دار مناسبی تولید کرده اند را به راحتی شناسایی نمایند .
– آخرین و مهم ترین جنبه مثبت استفاده از این سیستم : شترمرغ های مولدی که قصد داریم در آینده مورد استفاده قرار دهیم می توان در این سیستم به راحتی شناسایی معین نمود . این امر باعث می شود جفت گیری پرنده هایی که به هم نسبت خونی دارند انجام نشود .

جنبه های منفی استفاده از سیستم متمرکز

  • برای حصار کشی و مهم تر از همه برای ایجاد مکان مناسب یا سالن ایده آل برای پرورش سرمایه بالایی لازم است .
  • در این حالت باید از غذای صنعتی برای تغذیه پرنده ها استفاده شود که مستلزم متحمل شدن هزینه های بالایی می باشد .
  • مدتی زمانی که برای تشخیص بارور با نابارور بودن شترمرغ نر لازم است طولانی می باشد و به همین جهت امکان تولید تخم های بدون نطفه نیز در حالت وجود دارد .

سود آوری بالا و هزینه پایین

افرادی که به پرورش شترمرغ می پردازند تنها از فروش گوشت و تخم این پرنده سود برداشت نمی کنند بلکه این پرنده سود آوری چند جهتی دارد و فرد علاوه بر فروش گوشت و تخم از فروش پر ، روغن و چرم نیز درآمدزایی می کند . یکی دیگر از مواردی که پرورش این پرنده را به امری ایده آل تبدیل کرده است نیاز به سرمایه اولیه پایین و مهم تر از آن کم هزینه بودن فراید پرورش این پرنده می باشد .

در واقع هزینه های که برای پرورش و نگهداری این پرنده صرف می شود بسیار پایین می باشد و این در حالی است که سود و درآمدزایی در آن چند برابر است . همچنین باید به این نکته نیز توجه شود که شترمرغ قادر است تقریباً در هر محیط و هر شرایطی بدون کوچک ترین مشکلی زندگی کند ؛ این امر موجب شده تا پرورش این پرنده در هر نقطه از کشور با شرایط آب و هوایی کاملاً ممکن باشد .

جوجه کشی شترمرغ

برای جوجه کشی از تخم تمامی پرنده ها از جمله تخم شترمرغ ابتدا باید به جمع آوری آنها بپردازید تا آنها را انبار کرده و برای جوجه کشی آماده نمایید . اما باید توجه داشته باشید که برای این کار باید تخم های نطفه دار را با دقت و نهایت ملایمت برداشته و بعد از تمیز و پاک کردن آن در مکان مورد نظر خود برای انبار کردن قرار دهید .

انبار یا مکانی که برای نگهداری تخم های نطفه دار در نظر میگیرید باید برای این کار مناسب ، تمیز و بهداشتی باشد . دما و رطوبت در چنین مکانی بسیار پر اهمیت است از این رو باید همیشه استاندارد و تحت کنترل شما باشد .

پرورش شترمرغ

اساساً دمایی که برای انبار تخم های نطفه دار شترمرغ در نظر گرفته می شود حدوداً 15 تا 20 درجه است . باید به این نکته نیز توجه کرد که دمای انبار می تواند با توجه به فاکتور ها متفاوت تغییر پیدا نماید . مواردی چون فصل ها ، ضخامت پوسته تخم ،سایز تخم های نطفه دار ، مدت زمان در انبار نگه داشتن تخم نطفه دار می تواند باعث اعمال دماهای متفاوتی در مکان ذخیره سازی را سبب شود .

البته این در حالی است که برخی موارد همچون بهداشت ، پیشگیری از ورود هرگونه حیوانات و حشرات به داخل انبار و … تغییر پیدا نمی کنند و باید همواره رعایت شوند .

یکی از مهم ترین مواردی که در دوره نگهداری تخم ها در انبار باید انجام شود چرخاندن تخم های نطفه دار می باشد . تخم های نطفه دار شترمرغ باید روزانه 4 بار دوران پیدا کند چرا که عدم چرخش تخم ها باعث چسبیدن نطفه به پوسته تخم شده و تخم ها از دست می روند .

بعد از گذشت حدوداً 9 روز از ورود تخم های نطفه دار به انبار می توانید آنها برای جوجه کشی در داخل دستگاه جوجه کشی قرار دهید . یکی از مواردی که باید به آن توجه شود طولانی نشدن مدت زمان نگهداری تخم ها در انبار می باشد چرا که گذشت زمان از درصد نطفه داری تخم ها می کاهد .

پرورش شترمرغمواردی که باید در جوجه کشی شترمرغ ها رعایت شوند

– جمع آوری و انتقال تخم ها باید با احتیاط انجام شود
– اهمیت دادن به انبار کردن تخم ها و پدید آوردن شرایط لازم برای انبار
– پاکسازی و ضدعفونی کردن تخم ها
– چرخاندن روزانه تخم ها
– تامین و تنظیم رطوبت و دمای لازم در زمان انبار و جوجه کشی
– چک کردن و بررسی دستگاه و اطمینان حاصل کردن از کارکرد آن در دوره جوجه کشی

دما و رطوبت در دوران ستر

تخم های نطفه دار را در دستگاه جوجه کشی قرار دهید . پروسه جوجه کشی از دو دوره ستر و هچر تشکیل شده است که هر کدام نیاز های دمایی و رطوبتی مخصوص به خود را دارد . با شروع فرایند جوجه کشی تخم ها ابتدا وارد دوره ستر می شوند ؛ دمای لازم در این دوره برای تخم های نطفه دار شتر مرغ 2.37 تا 8.35 درجه سانتی گراد بوده و رطوبت کافی 16 تا 22 درصد می باشد . البته باید به این نکته دقت کرد که اعداد ذکر شده با توجه به شرایط تخم شترمرغ می تواند تغییر پیدا کند .

تنظیم رطوبت در دوران جوجه کشی

یکی از بهترین روش هایی که برای تنظیم رطوبت در جوجه کشی استفاده می شود وزن کشی می باشد . برای بهره گیری از این روش وزن تخم های نطفه دار را قبل از قرار دادنشان در دستگاه بر روی یک کارت بنویسید و هر 7 روز یک بار به وزن کشی تخم های نطفه دار بپردازید و اعداد را بر روی کارت بنویسید .

اساساً در هر هفت روز باید حدود 30 گرم از وزن تخم های نطفه دار کاهش پیدا کند . اگر وزن تخم های نطفه دار بیش از حد مجاز پایین آمد لازم است که شما به میزان 5 درصد میزان رطوبت را افزایش دهید . اگر وزن تخم ها کمتر از حد مجاز کاهش پیدا کرد باید 5 درصد از رطوبت کاسته شود .

دستگاه جوجه کشی شترمرغ

دوره هچ در جوجه کشی شترمرغ

بعد از گذشت 39 یا 40 روز از دوران ستر باید چرخش تخم ها متوقف شود چرا که در این زمان نوک زنی جوجه شترمرغ ها به کیسه هوایی تخم استارت خود را می خورد که در ادامه باعث ترک برداشتن و شکستن تخم ها می شود . وزن تخم ها 42 روز بعد از قرار گیری تخم ها در دستگاه باید با افت 12 تا 15 درصد مواجه شود .

دقیقاً 38 روز بعد از قراردادن تخم ها در دستگاه باید نظارت و کنترل بر آنها با دقت بسیار بالایی انجام بگیرد چرا که جوجه ها در این بازه زمانی نوک زنی به تخم را انجام می دهند . در واقع نوک زدن جوجه ها به کیسه های هوایی باعث تامین اکسیژن لازم تا زمان خروج از تخم می شود .

البته بعضی وقت ها به دلیل ضعیف بودن جوجه داخل تخم و یا قرارگیری نامناسب آنها در تخم باعث می شود که نتوانند به کیسه های هوایی ضربه وارد کنند و به همین دلیل از دست می روند ؛ در صورت داشتن علم کافی بر این شرایط می توانید با مداخله به موقع مانع از دست رفتن جوجه ها شوید .

پرورش شترمرغ

مواردی که باید به هنگام جوجه کشی از تخم شترمرغ با استفاده از دستگاه جوجه کشی رعایت شوند :

– انبار کردن تخم ها در یک مکان بهداشتی با دما و رطوبت مناسب و استاندارد .
– قبل از جایگذاری تخم ها در دستگاه باید ابتدا در یک محیط مناسب گرم شوند .
– بررسی و کنترل ماشین جوجه کشی شترمرغ و کسب اطمینان لازم از عملکرد سه عامل مهم دما ، رطوبت و تهویه .
– تمیزکاری و ضدعفونی دقیق دستگاه قبل از قرار دادن تخم ها در آن .
– نظارت و کنترل بر دما ، رطوبت و تهویه از آغاز تا پایان جوجه کشی شتر مرغ باید به صورت دقیق انجام بگیرد تا در صورت بالا پایین شدن دما و رطوبت یا بروز هرگونه خللی جلوگیری شود .
– باید وزن کشی تخم های قرار داده شده در دستگاه به صورت مرتب انجام شده و در یک کارت نوشته شود .
– کندلینگ یا همان نوربینی تخم ها در روز 14 و 32 باید انجام شود . این امر باعث کسب اطلاعات لازم از شرایط داخل تخم و همچنین میزان رشد جنین می شود .
– دوره هچر شترمرغ که از روز 38 آغاز می شود باید چرخش تخم ها متوقف شود .
– تخم ها باید از شانه جوجه کشی به سبد هچ منتقل شده و تحت نظارت و کنترل لازم قرار بگیرند .
– ضدعفونی کردن بند ناف جوجه ها بعد از پروسه هچ و قرار دادن آنها در یک مکان مناسب برای انجام اقدامات لازم .
– انتقال جوجه شترمرغ ها به سالن اصلی
سالنی که برای نگهداری جوجه ها در نظر گرفته می شود باید دارای تهویه مناسب و دمای لازم باشد . همچنین تمامی لوازم و ابزار لازم و یدکی برای سالن از جمله فیوز ، دماسنج و … باید در دسترس باشد .

این مقاله ادامه دارد …

فواید گوشت شترمرعخواص تخم شترمرغ