شرایط پرورش و نگهداری از اردک

پرورش طیور از جمله حوزه هایی است که از ظرفیت کارآفرینی بالایی برخوردار است. پرنده های مختلف منابع بسیار خوبی برای تأمین پروتئین و مواد معدنی و اسید آمینه های ضروری می باشند و اثر مثبتی بر روی سلامت عمومی ایجاد میکنند. اردک نیز یکی از پرندگان و ماکیان اهلی شده است که گوشت و تخم آن سرشار از پروتئین، نیاسین، فسفر، آهن، ویتامین های گروه ب و دیگر مواد آلی و معدنی می باشد.

گرایش مردم به مصرف غذاهای ارگانیک و سالم باعث شده که طی چند سال اخیر پرورش اردک در ایران بازار پر رونقی پیدا کند.

نگهداری از ادرک در خانه

در بین پرنده های مختلف، پرورش اردک نیز بازگشت سرمایه سریعی دارد. بعنوان مثال جوجه های گوشتی پس از دو ماه به سن کشتار می رسند. همچنین ضریب تبدیل دان به گوشت در این پرنده معادل 75 درصد است که کاملا رقمی قانع کننده و بالایی است.

یکی دیگر از مزیت اردک ها مقاوم بودن بدن آنها در برابر بیماری های مختلف می باشد. بیشتر پرورش دهندگان اردک در طول دوران پروار بندی از واکسن خاصی استفاده نمی کنند. مگر آنکه در منطقه مورد پرورش ویروس مرگباری کشف شده باشد.

خواص پزشکی گوشت اردک

بیشتر متخصصان طب سنتی، گوشت اردک را گرم ترین گوشت در بین پرنده های اهلی عنوان نموده اند. گوشت این پرنده کمی دیر هضم بوده ولی ارزش غذایی بالایی دارد. مصرف بال اردک در افراد لاغر به وزن گیری آنها بسیار کمک میکند. همچنین گوشت اردک خاصیت تقویت کنندگی قوای جنسی دارد و عملکرد کلیه ها را بهبود می بخشد.

بال، جگر و بازوهای اردک منبع بسیار خوبی از آهن می باشند که مشکل کمبود خون افراد را می تواند رفع کند. همچنین مصرف گوشت این پرنده به کاهش تنگی نفس و تنظیم تبش قلب کمک شایانی میکند. تخم اردک نیز بسیار مغذی و مفید است.

خواص-گوشت-اردک

بسیاری از افراد اردک ها را پرندگانی لجن خوار می دانند و در نظر آنها گوشت اردک تلخ است. در حالیکه در مزراع پرورش اردک، این پرنده ها همانند مرغداری ها تغذیه میشوند. از طرفی اردک به دلیل طبیعت وحشی اش و ارتباط نزدیک آن با آب و رشد کردن در فضاهای باز و کنار برکه ها گوشت لذیذ تری نسبت به طیور پر مصرف همچون مرغ دارد.

استان های شمالی کشور و شالیزارهای کشت برنج میزبان اصلی اردک ها در ایران می باشند. اما به دلیل سازگاری این پرنده با انواع آب و هوا می توان در هر منطقه ای اقدام به پرورش اردک نمود.

پرورش دهندگان مختلفی هم اکنون با هدف صادرات گوشت اردک به کشورهای منطقه فرصت مناسبی برای افزایش سودهی این صنعت ایجاد کرده اند.

پرورش خانگی اردک

پرورش اردک را می توان در منزل و با حداقل تجهیزات انجام داد. در ابتدا نیاز است که برای آنها سرپناه و سالن پرورش در نظر بگیرد. بیشتر روستائیان به صورت سنتی اقدام به انجام این کار و کسب درامد از آن می کنند. با خرید جوجه های یک روزه و پرورش آنها تا زمان کشتار

نژادهای اردک

بطور کلی اردک ها به دو دسته مرغابی های وحشی و اهلی تقسیم بندی میشوند. انسان ها برای دستیابی به مقاصد تجاری خود، به اصلاح نژاد این پرندگان پرداختند. معمولا نژادهایی برای پرورش و اصلاح نژاد انتخاب می شوند که صفت های برتر همانند سرعت رشد، تعداد تخم گذاری در طول سال، استعداد وزن گیری و … خوبی داشته باشند.

اردک های اهلی در سه دسته اصلی گوشتی، تخم گذار و زینتی تقسیم بندی میشوند.

نژاد اردک گوشتی

از مهمترین و شناخته شده ترین نژادهای اردکی گوشتی می توان به اردک نژاد سفید پکنی، مسکویی و اردک ایلسبوری اشاره کرد. در کشور ما اردک مسکویی بیشتر از دیگر نژادهای گوشتی پرورش داده میشود.

اردک سفید پکنی

نژاد اردک تخم گذار

اردک نژاد خاکی کمپل (به دست آمده از ترکیب نژاد روئن و دونده هندی) و اردک نژاد دونده هندی استعداد تخم گذاری بسیار بالایی در طول سال دارند و معمولا گوشت آنها چندان قابل توجه نمی باشد.

نژاد اردک های زینتی

اردک های نژاد زینتی توجیه اقتصادی نداشته و به ندرت پرورش داده میشوند. این نوع اردک ها بیشتر در نمایشگاه های طیور عرضه میشوند. نژاد کاکل دار سفید، کاکل دار سیاه، اردک تاج دار و … از نژادهای شناخته شده زینتی می باشند. برخی از صیادان بعنوان تله و جذب مرغابی های وحشی از اردک های نژاد زینتی بهره میبرند.

اردک تزئینی کاکلی

پرورش اردک در فضای باز

در مناطق شمالی اردک ها بیشتر در فضای باز و در شالیزارها پرورش داده میشوند. این پرنده با خوردن آفت ها و حشرات زمین های برنج را برای کشت آماده می نمایند. پرورش دهندگان نیز علاوه بر آفت کشی شالیزارهای خود، از اردک بعنوان منیع غذایی هم استفاده میکنند.

در فضای باز اردک ها به حوضچه و استخر آب نیز نیاز دارند. اردک های جوان تا سن یک ماهگی نباید در جای مرطوب و کنار برکه ها نگه داری شوند. زیرا آنها به سرعت دچار سرماخوردگی میشوند.

پرورش اردک در فضای نیمه باز

این روش پرورش شامل سالن نگه داری و گردشگاه می باشد. در این نوع سالن ها، استخرهایی را به منظور شنا و گردش اردک ها طراحی میکنند.

پرورش اردک در فضای بسته

در مناطقی که آب و هوای آنجا سرد و خشک می باشد، اردک ها را در فضای کاملا بسته پرورش میدهند. استفاده از قفس، نرده و … از روش های نگه داری اردک در فضای بسته می باشند. اردک ها پرندگانی فعال و پر جنب و جوش هستند و زندگی در قفس برای آنها سخت می باشد.

تجهیزات مورد نیاز برای پرورش اردک

همانند هر پرنده ای، پرورش اردک نیز به تجهیزات خاصی نیاز دارد. تهیه سالن و محل نگه داری، ایجاد گردشگاه و استخرهای شنا، دانخوری و آبخوری، دستگاه جوجه کشی، وسایل گرمایشی برای فصل زمستان از مهمترین تجهیزات لازم برای شروع این کسب و کار می باشند.

تغذیه مناسب برای اردک 

علاوه بر تجهیزات گفته شده، تقریبا بیش از 65 درصد هزینه ها صرف خوراک آنها میشود. اردک ها در طبیعت از انواع حشرات، دانه ها، گیاهان و میوه ها و … تغذیه میکنند. جوجه اردک ها سرعت رشد چشمگیری دارند و با تغذیه خوب می توان نتایج بسیار رضایت بخشی به دست آورد. جوجه ها برای تغذیه در ابتدا به دفعات بیشتری در طول نیاز دارند.

تغذیه اردک

با افزایش سن جوجه ها، تعداد دفعات تغذیه کاهش یافته و به جای آن پرنده در هر وعده، غذای بیشتری مصرف میکند. به طوریکه در سن یک ماهگی اردک ها فقط به دوبار غذا خوردن در طول روز نیاز پیدا میکنند.

برای تغذیه اردک ها می توان از غلاتی همچون گندم، برنج، جو و ذرت استفاده کرد. این پرنده ها علاقه شدیدی به دانه های جوانه زده دارند.میوه ها و سبزیجات مختلف نیز می تواند در جیره غذایی اردک ها جای داده شود.

البته در این میان مصرف برخی از غذاها نیز برای اردک ها ممنوع می باشد. هسته میوه ها (به دلیل سمی بودن) غذاهای چرب و نمک دار، شکلات و دیگر غذاهایی که ارزش غذایی پایینی دارند نباید به اردک ها داده شود.

بررسی میزان سود پرورش اردک

اردک های گوشتی همچون نژاد سفید پکنی، نژاد روسی و یا اسرائیلی (اردک مسکویی) و نژاد ایلسبوری در سن دو ماهگی تا 3 کیلوگرم می توانند وزن بگیرند. البته با تغذیه کافی و افزودن مکمل ها به جیره غذایی به راحتی می توان اردک های گوشتی را به وزن مطلوب رساند.

جوجه کشی اردک

اردک ها از جمله پرندگان سنگین وزن می باشند و میزان باروری تخم های آنها پایین تر از مرغ می باشد. با این حال اگر وزن اردک های گله مولد به خوبی کنترل شود و در بین گله به تعداد کافی نر (یک نر به ازای 3 ماده) وجود داشته باشد، می توان میزان باروری تخم های نطفه دار را بسیار افزایش داد.

متاسفانه اردک ها غریزی مادری ضعیفی دارند و به ندرت کرچ میشوند. در جوجه کشی طبیعی معمولا از مرغ کرچ شده استفاده میشود.

جوجه کشی از اردک

به طور معمول این پرنده ها در طول شب و یا نزدیک های صبح تخم گذاری میکنند. تخم های نطفه دار می بایست در همان ساعات اولیه جمع آوری شوند. مکان نگه داری تخم های نطفه دار بایستی دمای 15 الی 18 درجه و رطوبت 50 درصدی داشته باشد. تخم های نطفه دار اردک نباید بیش از یک هفته انبار شوند. همچنین تخم ها باید در طول جوجه کشی به طور مرتب چرخیده شوند.