مهمترین نژادهای مرغ بومی ایران

در اثر تاثیرات زیستگاه ها، انواع مختلفی از نژادهای مرغ با خصوصیات متفاوتی ایجاد شده است به طوریکه نتایج مقایسه ژنتیکی سه نژاد مرغ بومی ایران (زرد کرک، گردن لخت و مرندی) بیانگر مشابهت ژنتیکی این سه نژاد از نظر کاریوتیپ (ارائه تصویری از کروموزوم ها) بود و قیاس کاریوتیپ این سه نژاد بومی با کاریوتیپ مرغ نژاد نیوهمشایر نشان داد که تفاوتی از نظر خصوصیات ریختشناسی کروموزومی بین نژادهای ایرانی و نژاد وارداتی نیوهمپشایر وجود ندارد.

در بسیاری از کشورهای در حال توسعه، ترکیب ژنتیکی مربوط به نژادهای محلی هنوز پایه و اساس اصلاح نژاد طیور را تشکیل می دهند. منابع ژنتیکی مرغان بومی می تواند زمینه را برای تولید نژادهای با تولید مناسب و سازگار با شرایط روستایی فراهم کند. در حال حاضر مرغ های بومی که در نقاط مختلف کشورمان موجود هستند عمدتا از تلاقی نژادهای داخلی و یا خارجی دیگر می باشند و نمیتوان آنها را بعنوان نژاد خالصی دسته بندی نمود و در بین مرغ های بومی کشور دو نژاد مرندی و لاری تقریبا خالص می باشند.

با ما همراه باشید تا در این مقاله از وبلاگ جوجه کشی دات کام انواع نژاد مرغ بومی ایران را خدمت شما معرفی کنیم.

نژاد مرغ مرندی

نژاد مرندی شناخته شده ترین نژاد مرغ بومی کشور ایران به شمار می رود. بیشترین پراکندگی این نژاد شهر مرند، آذربایجان و استانهای شمال غربی کشورمان میباشد. از خصوصیات ظاهری این نژاد، رنگ سیاه پرها و وجود پر بر روی ساق پا است. همچنین رنگ لاله گوش این نژاد سفید رنگ است. این نژاد از لحاظ تخمگذاری جزء نژادهای شاخص مرغ بومی در کشور محسوب میگردد، به طوری که در شرایط روستایی میزان تخمگذاری سالانه تا ۱۵۰ و در شرایط مطلوب تا ۱۸۰ عدد تخم مرغ هم می رسد.

پرورش مرغ مرندی تخمگذار - جوجه کشی دات کام

نژاد مرغ و خروس لاری

این نژاد در نقاط مختلف کشور پراکندگی دارد. از این نژاد عمدتاً بعنوان سرگرمی و برای مبارزه استفاده می کنند و از لحاظ اقتصادی (تولید تخم مرغ خوراکی و گوشت) اهمیتی ندارد. نژاد لاری شاید خالص ترین نژاد مرغ بومی در ایران محسوب شود. این نژاد شباهت زیادی با نژاد کورنیش دارد و دارای پاهای بلند، منقار کوتاه و زرد رنگ، قامت و گردن کشیده هستند که جزء نژادهای سنگین وزن محسوب می شوند به طوری – که وزن مرغ بالغ ۳ تا ۴ کیلوگرم و خروس ۴ تا ۵ کیلوگرم می باشد و از نظر تخمگذاری چندان شرایط مطلوبی ندارند.

وزن تخم مرغ حدود ۵۰ گرم با رنگ کرم تا قهوه ای با پوسته ضخیم و دارای ضریب تبدیل نامناسبی برای تولید تخم مرغ می باشند. از نظر رنگ پرو بال واریته های مختلف نژاد لاری وجود دارد که اصلی ترین و خالص ترین آنها به رنگ قرمز هستند. برای مطالعه مقاله پرورش خروس لاری کلیک کنید.

مرغ خزک

مرغ خزک بومی منطقه سیستان است که به علت کوتاه بودن پاهای آن به این نام خوانده می شود. این مرغ دارای جثه کوچک با پاهای کوتاه و رنگی پرها حنایی های تیره و با لکههای سیاه میباشد و دارای مقاومت بالای با شرایط نامناسب محیطی دارد. تخمگذاری این مرغ محدود به اسفند تا اواخر خرداد است که این میزان بین ۷۰ تا ۸۰ عدد تخم مرغ است. تخم مرغ این نژاد به رنگ سفید و حدود ۳۵ تا ۵۰ گرم وزن دارد. میزان باروری خوب تخم مرغ، از خصوصیات خوب نژاد محسوب میشود. .

وزن مرغ خزک بین ۱/۵ تا ۲/۵ کیلوگرم متغیر است.

مرغ گردن لخت

نژاد مرغ گردن لخت شمالی بومی ایران- جوجه کشی دات کام

مرغ های گردن لخت فاقد پوشش کامل پر در نواحی گردن هستند. این لختی گردن دلیل ژنتیکی داشته و احتمالا این ژن از تلاقی مرغ های بومی با نژادهای خارجی بوجود آماده است. مرغ های گردن لخت عمدتا در استانهای شمالی کشور یعنی مازندران و گیلان پراکنده هستند و این نژاد سازگاری خوبی با شرایط آب و هوایی مناطق شمالی کشور دارد. وزن بلوغ در مرغ ۱۱۰۰ – ۱۰۰۰ گرم و در خروس ها ۱۴۰۰ – ۱۳۰۰ گرم می باشد. میزان تخمگذاری سالیانه ۱۱۰-۱۰۰ عدد تخم مرغ در سال عنوان شده است.

مرغ زرد کرک

این نژاد بیشتر در استانهای شمالی کشور (مازندران) یافت شده و همانند مرغ گردن لخت دارای مقاومت خوبی به شرایط مناطق شمالی کشور ( رطوبت بالا) دارد. وزن بلوغ مرغ ها ۱۱۰۰ تا ۱۱۵۰ و وزن خروس ها ۱۳۰۰ تا ۱۴۰۰ گرم گزارش شده و میزان تخم گذاری آن ۱۳۰ عدد تخم مرغ در سال اعلام شده است.

مرغ بومی سایر نقاط کشور

از دیگر نژادهای مرغ در ایران میغ بومی است . مرغهای بومی در نتیجه تلاقی سایر نژادها داخلی بوجود آمده اند که در نقاط مختلف کشور پراکنده هستند که تنوع زیادی در رنگ پر، رنگ نوکٹ ورنگ پامی۔ باشند. این مرغها عمدتا بنام منطقه و زیستگاه خود نام گذاری می شوند مانند مرغ سبزواری، مرغ گلین لری، مرغ کردی، مرغ عشق آبادی، مرغ دشتیاری و غیره. میانگین تخمگذاری مرغ های بومی ایران حدود ۱۰۸ عدد با میانگین وزنی ۴۵ تا ۵۰ گرم ذکر شده است. وزن مرغ ها در سن بلوغ ۱۳۰۰-۱۱۵۰ گرم و وزن خروسها ۱۸۰۰-۱۵۰۰ گرم است.

برای خرید ماشین جوجه کشی مرغ کلیک کنید:

انتخاب نژاد مرغ بومی

با عنوان نمودن انواع نژادهای مرغ در ایران و خارجی ممکن است که این سوال پیش بیاید اقتصادی ترین نژاد مرغ بومی که بهترین عملکرد را برای ما داشته باشد، کدام یک از اصلاح شده تنها میزان عملکرد و تولید نبوده بلکه اصلی ترین عامل در ابتدای امر، سازگاری مرغ با شرایط طبیعی و محیطی منطقه است. چون مرغ های بومی بر خلاف مقایسه ای که بین نژادهای بومی مراکز اصلاح نژاد مرغ بومی کشور صورت گرفت که نتایج بیانگر برتری میزان رشد نیمچه های مرکز اصلاح نژاد آذربایجان غربی بود علی رغم این برتری این نژاد قاعدتا برای مناطق گرم و کویری نظیر سیستان و بلوچستان مناسب نمیباشد.

در مناطق کویری با شرایط آب وهوایی گرم و مدیریت بهداشتی و تغذیه ای نامناسبی، شاید بهترین نژاد مرغ بومی برای آن منطقه نژاد خزک باشد. اگر چه این نژاد دارای وزن و میزان تخمگذاری پایین تری نسبت به نژاد مرندی است، اما استفاده از این نژاد برای منطقه کویری مثل سیستان اقتصادی ترین نژاد محسوب میگردد. لذا در انتخاب نژاد باید به شرایط محیطی و مدیریتی منطقه هم دقت نمود با توجه به اهمیت پرورش مرغ بومی در کشور، درحال حاضر ۷ مرکز اصلاح نژاد مرغ بومی برای بهبود ذخایر ژنتیکی در نقاط مختلف کشور مشغول به اصلاح نژاد مرغ های بومی منطقه می باشند.

با توجه به پراکندگی این هفت مرکز در استانهای خراسان (شمال شرقکشور) سیستان (جنوب شرق کشور) آذربایجان غربی (شمال غربی) فارس و اصفهان (در مرکز کشور) مازندران (شمال کشور) و استان یزد (مناطق مرکزی و کویری) می توان با توجه به شباهت منطقه جغرافیایی خود با یکی از این مراکز اصلاحی اقدام به : خرید جوجه و یا نیمچه های اصلاح شده با عملکرد بهتر و سازگار با محیط نمود.