ادامه مقاله معرفی بیماری های مرغ بومی – بخش سوم : واکسیناسیون صحیح و مناسب در پیشگیری از بیماری موثر است اما باید توجه داشت که واکسیناسیون به تنهایی نمیتواند جایگزین رعایت اصول قرنطینه و بهداشت مرغداری بشود و در حقیقت واکسیناسیون در کنار محدودیت انتقال عوامل میکروبی و عفونی به مرغداری (امنیت زیستی) و از بین بردن عوامل بیماریزا و عفونی موجود در محوطه و جایگاه پرورش اهمیت زیادی در سلامت و عملکرد گله دارد.
واکسن در حقیقت یک نوع ویروس و یا باکتری ضعیف و یا کشته شده در محیط آزمایشگاهی، برای فعال سازی سیستم ایمنی در برابر ورود ویروس و یا باکتریهای بیماریزای واقعی است. در اتحادیه اروپا، اصطلاح واکسن شامل تمام فرآورده هایی است که برای تحریک ایمنی زایی فعال در انسان یا حیوان، علیه بیماری ساخته می شوند. واکسنهای ساخته شده به دو صورت، واکسنهای زنده و واکسنهای کشته شده موجود می باشند.
واکسن زنده
در ادامه مقاله معرفی بیماری های مرغ بومی واکسن زنده در حقیقت میکروب های بیماریزای زنده ای هستند که در شرایط کنترل شده آزمایشگاه بصورت ضعیف شده در می آیند که این میکروبهای ضعیف شده در حالت معمول قدرت بیماریزایی در پرنده را نداشته و تنها میتوانند در بدن طیور واکسینه شده تکثیر پیدا نموده و موجب تحریک سیستم ایمنی بدن و در نتیجه تولید پادتن توسط بدن پرنده شده و باعث می شود که دستگاه ایمنی بدن ساختار آنتیژنهای عوامل بیماریزا را به خاطر سپرده و در آینده با مواجه با همین عوامل بیماری، قادر به شناسایی سریع و عکس العمل مناسب می شود. یکی از مشکلاتی که در خصوص استفاده از واکسن های زنده این است که واکسن های زنده چون از میکروب های ضعیف شده تشکیل شده لذا نسبت به تغییرات دما و نور حساس و سریعا از بین می روند. لذا این نوع واکسنها تا قبل از تجویز باید به دور از نور و در دمای یخچال (۲ تا ۸ درجه سانتیگراد) نگهداری و منتقل شوند تا میزان کارایی واکسن کاهش پیدا نکند. یکی از عواملی که باعث می شود علی رغم تجویز واکسن گله به ایمنیت نرسد این است که هنگام حمل و نقل واکسن چرخه سرد کاملا رعایت نشده و یا حتی موقع تجویز، بخاطر تعلل در استفاده از واکسن و در معرض قرار گرفتن واکسن در برابر نور یا دمای محیط باعث کاهش قابلیت واکسن می گردد. از مهمترین واکسن های زنده مورد استفاده در پرورش مرغ بومی واکسن های نیوکاسل، آنفلوآنزا، گامبرو، برونشیت و آبله است. و در حالت معمول تنها واکسن زنده مورد استفاده در گله مولد، واکسن نیوکاسل (لاسوتا) میباشد. واکسن های زنده در مرغ های بومی به صورت آشامیدنی، اسپری و یا قطره چشمی تجویز می شوند و تنها واکسن زنده آبله به صورت تزریقی (در ناحیه بدون رگ زیر بال) به کار میرود. واکسن های زنده عموما در ویال های شیشه ای با درب لاستیکی و با پلمپ فلزی می باشند و میکروب های ضعیف شده در محیط کشت قرصی شکل در ته ویال قرار دارند. واکسنهای زنده تولید شده توسط شرکتهای مختلف با میزان ذز متفاوت تولید می گردد که با توجه به جمعیت گله میزان ویال مورد نیاز را می توان تهیه نمود.
هیچ وقت چند واکسن زنده را نباید به صورت دستی مخلوط و استفاده نمود. در صورت نیاز فقط باید از واکسنهای چندگانه (محتوی میکروب ضعیف شده در معرفی بیماری های مرغ بومی) که دارای عیار تنظیمی هستند استفاده نمود.

معرفی بیماری های مرغ بومی

معرفی بیماری های مرغ بومی

روشهای تجویز واکسن زنده
همانطور که ذکر شد واکسن زنده بصورت قطره چشمی، آشامیدنی و یا اسپری کردن تجویز می شود.
روش قطره چشمی
تجویز واکسن بصورت چشمی بعنوان دقیق ترین روش واکسیناسیون در طیور ذکر می شود. با این روش هر پرنده یک ذز کامل واکسن را دریافت می کند. ایراد وارده به این روش وقت گیر بودن این روش است. روش قطره چشمی با استفاده از قطره چکان (قطره چکان صلیبی) صورت می گیرد. ظرف قطه چکان باید به رنگ تیره باشد تا در مدت تجویز واکسن در معرض نور قرار نگیرد. همچنین بعلت تماس و انتقال گرمای دست به ظرف قطره چکان، ممکن است باعث کاهش عملکرد و اکسیناسیون شده، لذا توصیه می شود ظرف قطره چکان به اندازه ای پر شود که واکسن محتوی ظرف در مدت کوتاهی مصرف و دوباره پر شود. واکسن بیماریهای نیوکاسل، برونشیت و لارنگوتراکئید را عمدتا میتوان به این روش تجویز نمود. در روش قطره چشمی ابتدا باید واکسن را بر اساس میزان ذز هر ویال واکسن رقیق نمود. برای رقیق کردن واکسن از آب مقطر میتوان استفاده نمود. بعنوان مثال اگر بخواهیم یک ویال واکسن ۲۰۰۰ ذز نیوکاسل را رقیق کنیم، ابتدا مقداری آب مقطر درون ظرف قطره چکان می ریزیم و با استفاده از لوله آزمایشگاهی مدرج تعداد قطرات به حجم یک سیسی را حساب می کنیم. به فرض ۴۰ قطره معادل یک سیسی شده، چون و یال واکسن ما ۲۰۰۰ ذز میباشد لذا برای رقیق کردن این واکسن به نحوی که هر قطره شامل یک ذز از واکسن شود، نیاز است که ویال ۲۰۰۰ ذزی واکسن در ۵۰۰ سی سی آب مقطر حل شود. بعد از آماده سازی واکسن، نوبت به مهار پرنده است. در واکسیناسیون جوجه باید قسمت ابتدایی گردن و سر جوجه بین دو انگشت اشاره و انگشت وسط مهار و ظرف قطره چکان را با دست دیگر بصورت عمود و در نزدیکی چشم (مستقیما با چشم تماس پیدا نکند) قرار داده شده و یک قطره واکسن به داخل چشم چکانیده شود و بعد از یک مکث کوتاه برای پخش قطره در چشم، جوجه رها می شود. برای تجویز واکسن قطه چشمی برای نیمچه ها روال مهار کردن پرنده بدین صورت است که همانند جوجه ها قسمت ابتدایی سر و گردن توسط دو انگشت اشاره و وسط مهار و جثه پرنده ما بین آرنج و سینه واکسیناتور قرار می گیرد.

بیشتر بخوانید :   وبای طیور ( پاستولوز )

کلمات مرتبط: بیماری های مرغ ، بیماری های مرغ بومی ، انواع بیماری مرغ بومی ، معرفی بیماری های مرغ بومی ، شناسایی بیماری های مرغ بومی ، کتاب بیماری های مرغ بومی

دانلود pdfاز این صفحه پرینت بگیرید