سیستم پرورش مرغ بومی : مرغ های بومی در نقاط مختلف دنیا به شیوه های مختلفی نگهداری می شوند. رایج ترین روش پرورش مرغ بومی بصورت صنعتی و یا نیمه صنعتی در کشور ما شیوه پرورش بر روی بستر میباشد. همانطور که قبلا ذکرشد مرغ بومی بر خلاف مرغ های صنعتی اصلاح شده که در یک فضای محدود بر روی بستر و یا قفس پرورش داده میشوند، مرغ های بومی یک موجود همه چیز خوار بوده که نیاز به گردش در محیط طبیعی و تامین بخشی از نیازهای غذایی خوداز طبیعت میباشند.

پرورش مرغ ذر خونه

در جاهایی که محدودیت کمتری برای زمین وجود دارد، می توان مساحت بیشتری برای گردشگاه مرغ ها در نظر گرفت و بهتر است. که بخشی از این گردشگاه رابه کشت گیاهان علوفه ای نظیر شبدر و یونجه اختصاص داد. در کشورهای توسعه یافته سیستم پرورش مرغ بومی به دو صورت کاملا آزاد ( Free | Range ) و یا محوطه محصور شده  (Yarding)می باشد. در هر دو سیستم مرغ ها بدون محدودیتی می توانند در قسمت مسقف وارد گردشگاه می شوند ولی با این تفاوت که در سیستم  Yarding قسمت گردشگاه با استفاده از فنس یا تور مرغی محدود شده است.

تخم مرغ و گوشت حاصل از پرندگانی که دسترسی آزاد به گردشگاه دارند به دلیل اینکه بخشی از نیازهای غذایی شان را از محیط طبیعی کسب می کنند در این کشورها قیمت و ارزش بالاتری دارند. در کشور ما مرغ بومی که بصورت صنعتی و نیمه صنعتی پرورش داده می شود، به دلیل تراکم گله، کنترل عوامل نامساعد محیطی و یا محدودیت جا و مکان اغلب بصورت سیستم بستر و محدود در بخش مسقف پرورش داده می شود.

در تراکم های پایین (شرایط روستا و یا نیمه صنعتی) سیستم مطلوب برای پرورش مرغ بومی در مناطق معتدل کشورمان می تواند سیستم Yarding باشد. به طوری – که مرغ ها آزادانه بتوانند ساعاتی از روز را در گردشگاه بگذرانند. سیستم پرورش مرغ بومی در کشور ما بر روی بستر صورت می گیرد. در شرایط موجود سیستم پرورش مرغ بومی بر روی بستر نسبت به نگهداری در قفس دارای مزایایی ویژه ای است به طوری که به امکانات و تجهیزات خاصی نیاز ندارد و مرغ با گردش در گردشگاه و یا طبیعت می تواند ۳۰ تا ۴۰ درصد نیاز غذایی خود را تامین کند و تخم مرغ و گوشت این پرندگان طبیعی و به لحاظ طعم و مزه گوشت از مزیت خوبی برخوردارند. پرورش مرغ بومی بر روی بستر با کمترین هزینه قابل اجراست حتی حرارت ناشی از تخمیر بستر می تواند باعث گرم شدن سالن شده که در فصول سردیک مزیت محسوب میگردد. با این حال به دلیل ارتباط مرغها با کودهای موجود در بستر امکان اشاعه بیماری هایی مانند کوکسدیوز بیشتر بوده که می توان در دوره پرورش برای پیشگیری از بروز کوکسیدیوز از داروهای کوکسیدیو استات با ذز پیشگیری استفاده نمود.

پرورش مرغ بومی با اهداف مختلفی ممکن است صورت گیرد. به عنوان مثال در واحدهای صنعتی و نیمه صنعتی عمدتا هدف از پرورش تولید نیمچه ۲ تا ۳ ماهه می باشد. در شرایط روستایی عمدتا پرورش مرغ و خروس مولد (برای تولید تخم مرغ خوراکی و نطفه دار) و پرورش نیمچه تواماً صورت می گیرد. در این بخش علاوه بر مباحث از سن یک روز گی تاتولید نیمچوجه ، همچنین مباحث پرورش گله مرغ تخمگذار تشریح می گردد.

مدیریت پرورش جوجه یک روزه بومی

هدف مدیریت پرورش در حقیقت ایجاد محیطی آرام و مناسب برای آسایش گله به منظور بهبود راندمان تولید و عملکرد پرنده می باشد. عواملی محیطی متعددی برای دستیابی به حداکثر توان ژنتیکی مرغ ها و در نتیجه بر عملکرد تولیدی گله تاثیر گذار است که شناخت این عوامل و تاثیر آن بر پرنده از اهمیت به سزایی برخوردار است. عو ملی نظیر نور، تهویه، تراکم مرغ ها در جایگاه، تغییرات دمایی سالن، بهداشت،دسترسی راحت مرغ ها به آب و خوراک و غیره نقش مهمی در فراهم نمودن یک محیط مناسب با کمترین استرسی جهت پرورش مرغ هامی باشد.

استرسی ناشی از مدیریت پرورش نامناسب علاوه بر کاهش عملکرد تولیدی گله، زمینه را برای بروز بیماری فراهم می آورد. کلی فرم هایی نظیر اشریشیاکلی (EScherichia coli) در شرایط عادی جزء میکروفلور طبیعی رورده مرغها بوده و به ندرت باعث بیماری زایی می شوند. استرس و مدیریت نامناسب در طول دوره پرورش زمینه را برای تکثیر و فعال شدن کلی فرم ها موجود در دستگاه گوارش مرغ هارافراهم کرده و باعث به خطرافتادن سلامت گله و کاهش عملکرد تولیدی مرغ ها می شود. لذا هدف مدیریت صحیح پرورش، فراهم نمودن یک محیط مناسب برای پرنده به منظور به حداقل رساندن اثرات نامناسب محیطی بر عملکرد گله است.

ادامه دارد …