مراقبت و نگه داری از جوجه مرغ

مرغداران و صاحبان سالن های مرغداری معمولا برای پیشگیری از بیمار شدن جوجه مرغ ها تغذیه مناسب، دستورالعمل های بهداشتی و واکسیناسیون لازم را انجام میدهند. اما پرورش دهندگان محلی و افرادی که در منزل، جوجه مرغ پرورش می دهند، در بیشتر مواقع هیچ نوع برنامه ای برای تغذیه و واکسینه نمودن جوجه ها در نظر نمیگیرند.

دلایل بیحالی جوجه مرغ ها

مرغان بومی در برابر بیماری ها مقاومت بالایی دارند اما باز هم ممکن است جوجه آنها به راحتی بیمار شده و تلف شوند. در برخی از موارد حتی مشاهده میشود که پرورش دهنده محلی هیچ نوع اقدام پیشگیرانه برای سالم ماندن جوجه ها در برابر بیماری ها را انجام نمیدهد. در نتیجه جوجه مرغ بیشتر در معرض بیماری ها قرار میگیرد. لازم به ذکر است که سیستم ایمنی جوجه ها بسیار ضعیف تر از مرغان بالغ می باشد.

بنابراین ممکن است جوجه مرغ در اثر یک بیماری ضعیف و یا عوارض ناشی از آن همچون بی اشتهایی، بی حالی و … تلف شود. در این مقاله برای راهنمایی هر چه بیشتر پرورش دهندگان محلی اقدامات لازم برای جلوگیری از بیمار شدن جوجه ها و راهکارهای مفید برای درمان جوجه مرغ بی حال ارائه شده است.

نکات لازم به هنگام نگه داری جوجه مرغ

برای خرید جوجه مرغ سالم به پرورش دهندگان و هچری های قابل اعتماد مراجعه کنید. جوجه های یک روزه برای رشد به محیط گرم و خوراک مقوی نیاز دارند. اگر از دستگاه جوجه کشی برای تولید جوجه یک روزه استفاده میکنید، بعد از تولد هر جوجه می بایست به مدت 24 الی 48 ساعت به جوجه ها هیچ گونه آب و یا دان ندهید. بعد از خروج جوجه از تخم اجازه بدهید تا جوجه در داخل دستگاه بماند و خشک شود.

نگران تغذیه جوجه ها نباشید، آنها به هنگام تولد تا 48 ساعت می توانند از محتویات کیسه زرد همراه بدن خود تغذیه شوند. پس از گذشت 24 ساعت می توانید جوجه ها را به یک محیط گرم منتقل نموده و برای آنها دان و آب تهیه کنید. در صورتیکه در همان ساعات ابتدایی پس از تولد، به جوجه ها آب و یا غذا داده شود، احتمال عفونت کیسه زرد آنها بسیار افزایش پیدا میکند که در نهایت باعث مرگ جوجه میشود. برای راهنمایی بیشتر مقاله تغذیه جوجه یک روزه را مطالعه نمایید.

ممکن است در برخی موارد به دلایل مشکلات و بیماری های ژنتیکی، جوجه های متولد شده دارای نواقصی همچون کج بودن پاها، کوری چشم، چسپندگی پاها و … باشند. متأسفانه بیشتر این مشکلات هیچ نوع درمانی ندارند.

بیماری در جوجه مرغ ها

محیط نگه داری جوجه ها باید کاملا بهداشتی و به دور از هر گونه آلودگی باشد. همچنین وسایل مورد استفاده همچون دانخوری، آبخوری، هیتر و … حتما باید تمیز نگه داشته شوند. برخی از پرورش دهندگان از خرده نان و غذای مانده برای تغذیه جوجه ها استفاده میکنند. دقت داشته باشید که نان و یا دان مورد استفاده برای تغذیه جوجه ها هیچ نوع آلودگی قارچی و کپک نداشته باشد. در غیر اینصورت جوجه به سرعت بیمار و بی حال میشود.

محیط گرم با درجه 30 درجه یکی از حداقل شرایط نگه داری جوجه های تازه متولد شده تا سن یک هفتگی می باشد. بنابراین برای جلوگیری از سرماخوردگی و یا تضغیف جوجه ها، محیط نگه داری آنها را گرم نگه دارید. به هیچ وجه از بخاری های گرمایشی دودزا و بدون دودکش برای گرم نمودن محیط نگه داری جوجه ها استفاده نکنید.

سیستم تنفسی آنها نسبت به هوای آلوده بسیار حساس می باشد و باعث خفگی آنها میشود. همچنین مکان نگه داری جوجه ها باید تهویه کافی داشته باشد در غیر این صورت جوجه ها دچار بی حالی و خفگی میشوند. استرس گرمایی و یا افزایش بیش از حد دمای بدن جوجه ها نیز باعث بی حالی جوجه ها میشود. لذا دمای محیط نگه داری جوجه ها را متعادل نگه دارید.

جوجه های تازه متولد شده نباید بیش از حد در معرض نور آفتاب قرار بگیرند. چراکه نور آفتاب (مخصوصا در فصل تابستان) می تواد باعث تشنگی و بی حالی آنها شود. جوجه مرغ تا سن دو هفتگی بیش تر وقت خود را صرف خوابیدن میکند. بنابراین نباید زیاد نگران بی حالی آنها در این وضعیت شد. بی حالی جوجه مرغ زمانی خطرناک است که جوجه اشتهایی برای خوراک و یا آب نداشته باشد و همچنین اگر رنگ فضله او تغییر پیدا کند و یا بیش از حد آبکی شده باشد، جوجه بیمار شده است و هر چه سریعتر باید درمان شود.

درمان خانگی جوجه مرغ بی حال

بی حالی جوجه مرغ به عوامل مختلفی بستگی دارد. تغذیه غیر صحیح، سوء تغذیه، مشکلات ناشی از بیماری های رایج و … می تواند باعث بی حالی جوجه ها شود. برای آشنایی با بیماری های رایج در بین طیور و علائم و درمان آنها مقاله بیماری های مرغ بومی را مطالعه کنید.

مشکل بی حالی جوجه مرغ در بیشتر موارد به کیفیت تغذیه آنها دلالت دارد. زیرا پرورش دهندگان محلی معمولا از گندم و یا نان و یا سبزیجات و … برای تغذیه جوجه ها استفاده میکنند. برای جبران کمبود مواد معدنی و ویتامین ها، حتما از مولتی ویتامین مخصوص طیور استفاده کنید. این دارو را می توانید به صورت قرص و یا قطره از داروخانه های دامپزشکی تهیه کنید.

همچنین برای تقویت سطح ایمنی بدن جوجه ها می توانید از آنتی بیوتیک (اکسی وت) بهره ببرید. دقت نمایید که کبد و کلیه جوجه ها به دارو ها حساس می باشد. بنابراین با توجه به دستور دامپزشک و یا بروشور موجود در دارو و بر اساس وزن و سن پرنده به او ویتامین و یا آنتی بیوتیک بدهید. بدن جوجه ها برای جذب کلسیم و ویتامین د به نور آفتاب نیاز دارد. پس در صورت امکان جوجه را به مدت چندین دقیقه در معرض تابش نور آفتاب قرار دهید.

اگر از قطره مولتی ویتامین و جیره غذایی مناسب برای پرورش جوجه ها استفاده میکند ولی باز هم جوجه شما بی حال و کم اشتها می باشد و در یک گوشه کز نموده است، برای تشخیص دقیق علت بیماری جوجه باید به دامپزشک مراجعه نمایید.