جوجه کشی از مرغ بومی – بخش اول – در گذشته ازدیاد نسل در مرغ های بومی صرفاً از طریق طبیعی و با استفاده از مرغ های کرج صورت می گرفت. اما در حال حاضر در واحدهای روستایی (با ظرفیت های مختلف) می توان از دستگاه های جوجه کشی برای تولید جوجه بومی یک روزه از تخم – مرغ های نطفه دار استفاده نمود. شرکت های مختلفی در داخل و خارج کشور در امر طراحی و تولید دستگاه های جوجه کشی فعالیت دارند و در حال حاضر دستگاه های جوجه کشی بصورت دیجیتال با سیستم هوشمند برای کنترل رطوبت، دما و هوادهی می باشند (تصویر ۴-۲). همچنین عمل چرخش تخم مرغ بصورت اتوماتیک صورت میگیرد. چرخش تخم ها داخل ماشین جوجه کشی باید بصورت بسیار آرام و بدون ایجاد ضربه اولیه صورت گیرد. چرخش غیر استاندارد با سرعت بیشتر و ضربه ای باعث آسیب به پرده جنین و در نتیجه کاهش راندمان جوجه دهی می شود.

با توجه به سیستم دیجیتالی و هوشمند بودن دستگاه جوجه کشی، مهمترین وظیفه مرغدار برای جوجه کشی انتخاب تخم مرغ مناسب برای جوجه کشی است. تخم مرغ های مورد استفاده برای جوجه کشی در درجه اول از نظر شکل و اندازه باید طبیعی و فاقد هر گونه شکستگی و یا ترک باشند. همچنین از تخم مرغ های آلوده به مدفوع نباید برای جوجه کشی استفاده نمود. شستن و یا برس کشیدن تخم مرغ برای پاک کردن تخم مرغ، بطور کامل باعث رفع آلودگی نمی شود و از تخم مرغ های به ظاهر تمیز که روی بستر هستند برای جوجه کشی استفاده نشود و برای به حداقل رساندن آلودگی تخم مرع نیاز می باشد.

بیشتر بخوانید :   پرورش مرغ بومی و مراکز اصلاح نژاد، تکثیر و ترویج مرغ بومی در ایران
جوجه کشی از مرغ بومی – مرغ کرچ

– توصیه می شود که جمع آوری تخم مرغ برای جوجه کشی فقط از لانه های تخم گذاری بصورت چندین نوبت در روز باشد.

نطفه دار بودن تخم مرغ را میتوان با استفاده از نور (کندلینگ) تشخیص داد. با استفاده از یک جعبه کوچک و یک لامپ معمولی می توان عمل کندلینگ تخم مرغ را انجام داد. بهتر است برای تشخیص بهتر تخم مرغ های نطفه دار، عمل کندلینگ در یک اتاق کاملا تاریک صورت بگیرد. تخم مرغ های بدون نطفه در جلوی نور لامپ، کاملا روشن و بدون لکه می باشند ولی در تخم مرغ های نطفه دار، جنین به صورت لکهایی تیره بر روی زرده تخم مرغ دیده می شود. با توجه به جمعیت محدود مرغ بومی تخمگذار، بهتر است که عمل کندلینگ تخم مرغ ها برای اطمینان از نطفه دار بودن صورت گیرد. چون تخم مرغ های بدون نطفه در طی دوره جوجه کشی به دلیل فساد شدن، باعث آلودگی بیشتر سایر تخم مرغ های داخلی دستگاه می شود. دوره جوجه کشی حدود ۲۱ روز میباشد .

مدیریت پرورش مرغ بومی در شرایط روستایی

جوجه کشی از مرغ بومی در روستاها به دو شکل می تواند صورت گیرد:

الف) پرورش جوجه بومی یک روزه: در استان های مختلف کشورمان از جمله اصفهان و خوزستان مراکزی تحت عنوان مراکز جوجه کشی از مرغ بومی وجود دارند که وظیفه این مراکز تولید جوجه یک روزه بومی است. این مراکز گله مادری خود را از مراکز اصلاح نژاد مرغ بومی تامین می کنند. در این روش مرغداران جوجه های بومی را از مراکز تکثیری تهیه و تا سن ۴۵ تا ۵۰ روزگی پرورش و برای فروش به بازار عرضه می شود. این روش پرورش عمدتا در واحدهای صنعتی و نیمه صنعتی صورت گرفته و این روش پرورش در سطح روستاهای استان به دلیل حساسیت پرورش جوجه ها و همچنین مشکلات مربوط به واکسیناسیون بهداشت و تغذیه توصیه نمیشود .

بیشتر بخوانید :   تنظیم خوراک مصرفی مرغ های بومی تخمگذار

ب) پرورش نیمچه های دو تا سه ماهه : در این روش نیمچه های پرورش یافته در سن ۲ تا ۳ ماهگی از مرغداری های صنعتی و نیمه صنعتی خریداری و تا سن شروع تخمگذاری یعنی ۱۸ تا ۲۰ هفتگی پرورش و بعنوان مرغ تخمگذار برای تولید تخم مرغ خوراکی و یا نطفه دار نگهداری می شود. نیمچه ها در سن ۲ تا ۳ ماهگی بیشتر واکسنهای مورد نیاز را دریافت و شرایط بحرانی راسپری نموده و در شرایط معمول مقاوم و درصد ماندگاری بالایی دارند، لذا در سطح روستاها توصیه می گردد که پرورش مرغ بومی با خرید نیمچه های ۲ تا ۳ ماهه صورت گیرد.

نیمچه های خریداری شده باید از مرغداری هایی که ضوابط بهداشتی و مدیریتی را بخوبی اجرا می کنند تهیه شود زیرا نیمچه های پرورش یافته این مرغداری ها به دلیل پرورش و تغذیه اصولی دارای جثه و وزن مناسب و به دلیل رعایت نکات بهداشتی و واکسیناسیون صحیح، در برابر بیماری ها مقاومت بهتری دارند.

دانلود pdfاز این صفحه پرینت بگیرید