ادامه مقاله تغذیه دوره پرورش جوجه های بومی – بخش دوم – جیره های طیور در حال حاضر به سه شکل تولید میگردند :

۱- پلت : در این شکل، مواد اولیه آسیاب شده، تحت تأثیر بخار آب، فشار و دما ( حدود ۸۰ درجه سانتیگراد) با استفاده از دستگاه پلت زن به قطعاتی استوانه ای شکل با اندازه مشخصی بنام پلت تبدیل می شود. مواد اولیه بعد از آسیاب شده وارد یک محفظه لوله ای شکل به نام کاندیشنر( Conditioner ) شده و این محفظه دارای یک محور بوده با تعدادی تیغه پارویی شکل است و مواد آسیاب شده با کمک بخار آب در این محفظه مرطوب و تحت تاثیر حرکت محور، کاملاً با بخار آب مخلوط و مرطوب می شوند. مواد مرطوب شده با بخار آب وارد دستگاه پلت زن شده و بر اثر فشار غلطکها از منافذی به نام دای (Die) عبور می کند و توسط تیغه ای به اندازه مورد نظر برش داده می شود. در پرورش مرغ بومی از این نوع فرآوری دان علی رغم منفعت های آن به دلیل افزایش احتمال عارضه کانیبالیسم و مصرف زیاد خوراک استفاده نمی شود.

 

۲- کرامبل : اگر پلت را با استفاده از غلطکهای مخصوص خرد کنند به این محصول اصطلاحاً کرامبل می گویند و از نظر شکلی حدواسط خوراک آردی و پلت می باشد. تائید شده که استفاده از دان به شکل کرامبل در جیره غذایی ابتدایی در دوره پرورش جوجه ها در مبحث تغذیه دوره پرورش جوجه های بومی می تواند باعث افزایش دان مصرفی و عدم انتخاب ذرات تشکیل دهنده دان توسط جوجه ها شده و در نتیجه موجب بهبود وزن بدن و یکنواختی وزن گله می گردد.

 

۳- آردی (Mash): خوراک آردی اصلی ترین شکل مصرف خوراک در پرورش مرغ بومی محسوب می شود. در فرم آردی، مواد اولیه مورد استفاده در جیره آسیاب می شوند. آسیاب کردن خوراک باعث می شود که عمل مخلوط شدن (میکس) مواد اولیه جیره بخوبی صورت گرفته و در نتیجه دان مصرفی بافت یکنواختی پیدا کند. از طرفی کاهش اندازه ذرات مواد اولیه به دلیل افزایش سطح تماس مواد خوراکی با آنزیمهای گوارشی، باعث بهبود قابلیت هضم مواد خوراکی می شود. در پرورش مرغ بومی بصورت سنتی، معمولا از دان کامل برای تغذیه مرغ ها استفاده می کنند و مرغ های بومی تمایل بیشتری به مصرف خوراک با اندازه درشت نسبت به خوراک پودری دارند. برای ترکیب مواد اولیه جیره، لازم است که اندازه این مواد کاهش یافته تا هم بخوبی مخلوط و هم بطور موثری مورد هضم و جذب قرار گیرند لذا در تغذیه مرغ ها بطور استاندارد ۸۰ درصد بافت خوراک باید اندازه ای بین ۰/۵ تا ۳/۲ میلیمتر داشته باشد. رایجترین آسیابی که در تهیه خوراک در مرغداری ها مورد استفاده قرار میگیرد، در درجه اول آسیاب چکشی و در معدود موارد آسیاب غلطکی است.

 

تغذیه دوره پرورش جوجه های بومی – جوجه مینیاتوری

اندازه ذرات خوراک از طریق سرعت چرخش آسیاب و اندازه چشمه توری قابل تنظیم است. کاهش سرعت چرخش آسیاب به ۱۵۰۰ دور در دقیقه و استفاده از توری های با نمره بالاتر مانع پودری شدن زیاد اقلام خوراکی می شود. با استفاده از الک های مخصوص میتوان میزان پودر شدن جیره را اندازه گیری نماییم. حد مناسب بخش پودری جیره (اندازه ذرات کمتر از ۰/۵ میلیمتر) حدود ۱۰٪ است. وقتی میزان پودری شدن جیره بالا (بیش از ۲۵٪) باشد، میتواند روی عملکرد تولیدی و اقتصادی مرغ ها تاثیرگذار باشد.

 

در ادامه مقاله تغذیه دوره پرورش جوجه های بومی در آسیاب های نوع غلطکی عمل کاهش اندازه ذرات (غلات) با کمک ۱ یا ۲ جفت غلطک صورت می گیرد که هر جفت از این غلطکها نسبت به هم به صورت معکوس میچرخند. راندمان استفاده از انرژی و یکنواختی اندازه ذرات در این نوع از آسیاب ها در مقایسه با نوع چکشی بیشتر است اما به دلیل هزینه بالا خرید و نگهداری آن، باعث شده که مرغداران عمدتاً از آسیابهای چکشی استفاده نمایند و از این نوع آسیاب عمدتا در کارخانجات خوراک دام استفاده شود.

 

بعد از آسیاب نمودن مواد اولیه خوراک، مواد آسیاب شده باید با هم مخلوط شده به نحوی که مخلوط همگن و یکنواختی تولید و در اختیار پرنده قرار گیرد. در مرغداریهای صنعتی برای مخلوط کردن مواد آسیاب شده از دستگاه مخلوط کن یا اصطلاحا از میکسر استفاده می کنند. میکسرهای مورد استفاده در تهیه خوراک طیور به دو شکل عمودی و افقی میباشند که میکسرهای موجود در واحدهای مرغداری عمدتاً به شکل عمودی هستند.

 

میکسرهای عمودی دارای مخزنی مخروطی شکل با ظرفیت های متفاوتی می باشند. یک مارپیچ عمودی در وسط مخزن طراحی شده که مواد آسیاب شده به کمک این مارپیچ به قسمت بالای مخزن کشیده می شوند و در قسمت انتهایی مخزن، این مواد خوراکی به سمت پایین ریخته می شوند. به همین ترتیب این مواد خوراکی مرتباً از قسمت پایین به سمت بالای مخزن حرکت کرده و در انتهای مخزن دوباره روی مواد ریخته شده قبلی میریزد و این چرخش مواد باعث مخلوط شدن آنها میگردد .

 

کلمات مرتبط : جیره جوجه بومی ، جیره بندی جوجه های بومی  ، خوراک مرغ محلی ، دان مرغ ، قفس نگهداری مرغ بومی