راهکار مفید برای کرچ شدن و رفع کرچی مرغ

کرچ شدن یک رفتار غریزی در مرغ ها و پرنده ها می باشد که در اثر تغییرات فیزیولوژکی به وجود می آید. اصطلاحا به کُرچ شدن، کپ آمدن و یا کُرک نیز گفته میشود. مرغ کرچ شده غریزه مادری آن شدت میگیرد و برای جوجه کشی طبیعی آماده میشود. به صورت طبیعی مرغ ها در اوایل بهار و همچنین اواخر تابستان کرچ میشوند. اما کرچی مرغ به فاکتورهای مختلفی نظیر نژاد، سن، آب و هوای منطقه پرورش، تغذیه و سلامت مرغ بستگی دارد. نژادهایی که برای مقاصد تجاری اصلاح می شوند، همچون نژاد تخم گذار و یا گوشتی کمتر کرچ میشوند. اما برخی دیگر از نژادهای اصیل و بومی در سال ممکن است حتی بیش از دو بار کرچ شوند.

در این مقاله از وب سایت جوجه کشی دات کام به بحث در مورد کرچی مرغ پرداخته ایم. همچنین در انتهای این مقاله به سوالات رایج در این زمینه پاسخ داده شده است. در صورتیکه سوالی در مورد کرچی مرغ داشته باشید می توانید در قسمت نظرات آن را درج کنید.

علائم کرچی در مرغ

مرغی که کرچ میشود، رفتارهای متفاوتی نسبت به دیگر مرغ ها از خود نشان می دهد. از مهمترین نشانه های مرغ کرچ شده میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

  • نشستن و خوابیدن طولانی مدت در لانه بدون تخم گذاری
  • خوابیدن بر روی تخم دیگر مرغ ها برای مدت طولانی
  • عدم تمایل به بلند شدن و خارج شدن از لانه
  • پر ریزی در قسمت شکم و سینه
  • کم رنگ شدن تاج و زائده های گوشتی صورت مرغ
  • فضله بزرگ و با بوی شدید
  • کاهش تعداد دفعات دان خوردن و آب خوردن در طول روز
  • مصرف پایین غذا و آب
  • عوض شدن صدای مرغ
  • پرخاشگر شدن مرغ (به طوریکه اگر به او نزدیک شوید پرهای خود را پف میکند و شما را نوک می زند.)
  • توقف تخم گذاری

به طور کلی اگر بخواهید مرغ کرچ شده را از لانه برانید، پاهای خود را به سمت شکم می کشد و تکان نمی خورد. او محیط اطرافش را تحت نظر دارد و در صورت احساس خطر، صدا در می آورد و به طرف مقابلش هشدار می دهد.

بهترین نژادها برای کرچ شدن

همان طور که گفته شده نژادهای اصیل به خوبی کرچ میشوند و غریزه مادری بسیار قوی دارند. از جمله نژادهای بسیار خوب برای پرورش مرغ و کرچ شدن می توان به نژاد مرغ محلی و بومی، نژاد لاری، نژاد مرغ مرندی، بلک استار، susex، سوماترا،پلیموت راک، ارپینگتون، مارانز و یا ماراناس، دورکینگ، دومینیک، نژاد دلاور، مینیاتور، برهما، آروکونا، مرغ ابریشمی و سیلک و نژاد کوچین اشاره کرد.

بهترین نژادها برای کرچ شدن

لازم به ذکر است که سایر نژادها معمولا به ندرت و یا گاه به گاه کرچ میشوند. البته ناگفته نماند که شدت کرچی در بین مرغ های هم نژاد متفاوت می باشد. بدین معنی که در یک گله همسان ممکن است برخی از مرغ ها خیلی زود کرچ شوند و پرورش دهنده خوبی برای جوجه هایشان باشند و یا برعکس ممکن است غریزه کرچی در برخی مرغ ها ضعیف باشد، به طوریکه مرغ در وسط جوجه کشی، تخم های نطفه دار را رها کند.

بنابراین در انتخاب مرغ مناسب برای جوجه کشی باید بیشتر دقت نمود. یکی از راهکارهای مناسب برای تست مرغ کرچ شده، استفاده از تخم های مصنوعی می باشد. در این شرایط می توان میزان پایبندی مرغ را به تخم های نطفه دار امتحان نمود. مرغ کرچ شده معمولا در طول شبانه روز دو بار برای خوردن و نوشیدن اقدام میکند و سپس سریع به لانه بر میگردد و بر روی تخم ها می خوابد. در این میان برخی از مرغ ها نیز هستند که ممکن است چندین ساعت لانه را ترک کنند. مسلما تحت این شرایط تخم های نطفه دار آسیب خواهند دید. بنابراین آن مرغ برای جوجه کشی مناسب نخواهد بود.

نحوه تغذیه مرغ کرچ شده

میزان تغذیه و آب آشامیدنی مرغ کرچ شده معمولا کمتر از یک مرغ معمولی می باشد. مرغی که کرچ شده باشد، وسوسه ای برای غذا خوردن ندارد و ترجیح میدهد در لانه بخوابد. آنها به طور کلی وقت بسیار کمی به غذا خوردن اختصاص می دهند. در زمان جوجه کشی طبیعی باید پرورش دهنده هر روز به مقدار کافی دان و آب تازه در دسترس مرغ قرار دهد. لازم است که فاصله دانخوری و ظرف آب با هم و با تخم های نطفه دار مناسب باشد. بدین معنی که ظرف دانخوری و آبخوری مرغ را زیاد نزدیک لانه و یا دور از آن قرار ندهید. مخصوصا ظرف آبخوری باید فاصله کافی با تخم های نطفه دار داشته باشد تا در اثر رفت و امد مرغ هیچ آبی بر روی تخم ها پاشیده نشود.

برای کرچ شدن مرغ چه کنیم؟

برای کرچ شدن مرغ باید سراغ نژادهایی رفت که استعداد کرچی دارند. مرغ های جوان معمولا بعد از یک دوره تخم گذاری کرچ میشوند. بهتر است که از انتخاب این نوع مرغ ها و یا مرغ های پیر برای جوجه کشی پرهیز کنید. در نظر داشته باشید که هیچ وقت به زور نمی توان یک مرغ را کرچ نمود. زیرا این پدیده کاملا غریزی است و به طبیعت مرغ بستگی دارد. در برخی از آزمایشگاه ها با تزریق هورمون، سطح پرولاکتین بدن مرغ را افزایش می دهند تا مرغ کرچ شود ولی این روش هیچ تضمینی ندارد.

انتخاب زمان مناسب برای کرچی

بهترین زمان برای کرچ شدن مرغ، فصل بهار و اواخر فصل تابستان می باشد و به صورت طبیعی بیشتر مرغ ها در این زمان کرچ میشوند. برای تحریک مرغ به کرچی در این فصل ها اقدامات زیر را انجام دهید:

  1. با استفاده از جعبه های چوبی و یا پلاستیکی لانه ای برای مرغ درست کنید و کف آن را با پوشال چوب و یا کاه پر کنید.
  2. در داخل لانه چند عدد تخم قرار دهید. از تخم های بدون نطفه و تخم مصنوعی نیز می توانید استفاده کنید.
  3. لانه را در یک مکان دنج و خلوت قرار دهید به طوریکه هیچ نوع مزاحمتی برای مرغ ایجاد نشود.
  4. محل لانه باید به دور از عبور حیوانات و چهارپایان باشد. خروس، صدای سگ و دیگر حیوانات ممکن است باعث ترس مرغ شوند و او را فراری دهند.
  5. محل لانه باید نور کمی داشته باشد و بهتر است که کمی تاریک باشد.
  6. دمای محیط لانه نیز باید معتدل بوده و رطوبت آن ایده آل باشد.

با انتخاب مرغ مناسب در فصل بهار و تابستان می توان با اقداماتی که گفته شد، مرغ را برای کرچی و جوجه کشی طبیعی آماده کرد. لازم به ذکر است که برخی از مرغ ها رفتار کرچی را تقلید میکنند تا کسی مزاحم آنها نشود. بنابراین به دقت رفتارهای مرغ مد نظر را بررسی کنید و سپس اقدام به جوجه کشی نمایید.

نکاتی در رابطه با جوجه کشی طبیعی مرغ

در جوجه کشی طبیعی مرغ بهتر است که از تخم های نطفه دار تازه استفاده کنید. همچنین تعداد تخم ها باید متناسب با جثه مرغ باشد. به طوریکه مرغ بتواند همه آنها را پوشش دهد و گرما به همه آنها برسد. به طور متوسط در جوجه کشی طبیعی 12 عدد تخم نطفه دار می توان زیر مرغ قرار داد.

نکاتی در رابطه با جوجه کشی طبیعی مرغ

ناگفته نماند که به طور متوسط دوره جوجه کشی مرغ چه با دستگاه جوجه کشی و یا چه در حالت طبیعی 21 روز می باشد. از این رو حالت کرچی مرغ معمولا بین 21 الی 23 روز طول میکشد. در جوجه کشی بهتر است که از قرار دادن همزمان تخم دیگر پرندگان در زیر مرغ کرچ شده خودداری کنید. بعنوان مثال اگر تخم بوقلمون نیز به همراه تخم مرغ در لانه قرار دهید، جوجه ها مرغ زودتر هچ میشوند. ولی چون دوره جوجه کشی بوقلمون یک هفته بیش تر از مرغ طول میکشد، جوجه بوقلمون ها به مرحله هچ نخواهند رسید.

برای رفع کرچی مرغ چه کنیم؟

همان طور که برخی ها به دنبال راهی برای کرچ شدن مرغ هستند، افرادی زیادی نیز به دنبال رفع کرچی مرغ می باشند. مخصوصا برخی از نژادهای اصیل ایرانی مثل لاری و مرندی در سال چندین بار کرچ می شوند که این موضوع برای پرورش دهندگان دردسر ساز می باشد. زیرا در این شرایط تخمگذاری مرغ نیز قطع می شود. برای جلوگیری از کرچی مرغ اقدامات زیر را انجام دهید:

  1. تخم ها را به موقع و در اولین فرصت از لانه جمع آوری کنید.
  2. مرغ ها را از لانه بیرون کنید تا برای خوابیدن در لانه تحریک نشوند.
  3. مسیر ورود به لانه را مسدود کنید تا مرغ نتواند وارد لانه شود.
  4. روشنایی لانه را افزایش دهید.

برای رفع کرچی مرغ می توان از روش دارویی نیز استفاده کرد. داروهایی همچون سیترات کلومیفن، آسپرین و تاموکسیفن و … برای کاهش سطح پرولاکتین مرغ ها و رفع کرچی آنها استفاده میشوند.

رفع کرچی مرغ با حمام آب سرد

 

یکی دیگر از روش های سنتی که تاحدودی در رفع کرچی مرغ موفق عمل میکند، دوش آب سرد می باشد. در این روش باید مرغ کرچ شده را به مدت چند دقیقه در داخل ظرفی از آب سرد قرار داد. در حین انجام این کار باید به سر مرغ دقت شود که زیر آب نرود و خفه نشود. اگر شکم مرغ کرچ شده چند دقیقه در تماس با آب سرد باشد، از حالت کرچی خارج میشود. البته این روش نیز برای همه مرغ ها صدق نمیکند، چراکه برخی از مرغ ها غریزه کرچی بسیار قوی دارند.

سوالات رایج در مورد کرچی مرغ

در این قسمت به برخی از سوالات رایج در مورد کرچی مرغ پاسخ داده شده است. شما همچنین می توانید سوالات خود را در زمینه کرچ شدن مرغ در قسمت نظرات درج کنید تا در اسرع وقت به سوالات شما پاسخ داده شود. اگر تجربه ای نیز در این زمینه دارید می توانید برای راهنمایی سایر کاربران در اینجا به اشتراک بگذارید.

آیا مرغ برای کرچی به خروس نیاز دارد؟

خیر برای کرچی مرغ نیازی به خروس نیست، اما برای تولید تخم نطفه دار لازم است که به ازای هر 6 الی 8 عدد مرغ، یک خروس در گله وجود داشته باشد.

آیا مرغ ماشینی کرچ میشود؟

به طور کلی این پدیده امری غریزی است که احتمال آن برای اکثر نژادها وجود دارد. مرغ ماشینی نیز در شرایط مطلوب پرورشی، کرچ میشود.

چه تعداد تخم باید زیر مرغ کرچ شده قرار داد؟

تعداد تخم ها بستگی به جثه مرغ دارد ولی حداقل 12 عدد تخم می توان زیر مرغ کرچ شده قرار داد.

آیا مرغ که پارسال کرچ شده باشد باز هم کرچ میشود؟

بله، به شرطی که شرایط محیطی فراهم بوده و همچنین مرغ سالم باشد.

آیا می توان لانه مرغ کرچ شده را در محل نگه داری سایر مرغ ها قرار داد؟

بله می توان ولی بهتر است که لانه مرغ کرچ شده کاملا جدا باشد، تا سایر مرغ ها و خروس ها باعث اذیت و ترس مرغ کرچ شده نشوند.

آیا خمیر مایه ترش باعث کرچی مرغ میشود؟

این روش یکی از راهکارهای سنتی برای کرچی مرغ بوده که در گذشته استفاده میشد. در این روش روزانه میتوان مقداری از خمیر ترش شده حاصل از آرد گندم را به خورد مرغ ها داد. البته استفاده از خمیر ترش تا حدودی می تواند باعث تحریک مرغ به کرچی شود و تضمین 100 درصدی ندارد.

مرغ در چه سنی کرچ میشود؟

بستگی به نژاد آن دارد و معمولا بعد از اولین دوره تخم گذاری مرغ ها کرچ میشوند.

آیا دارویی برای کرچی مرغ وجود دارد؟

کرچی مرغ با افزایش سطح هورمون پرولاکتین در بدن مرغ ایجاد میشود. در برخی موارد در آزمایشگاه ها با تزریق هورمون خاص، سطح این هورمون را در بدن مرغ افزایش می دهند که منجر به کرچی می شود. ولی این شیوه در ایران صورت نمیگیرد.

آیا می توان تخم پرنده دیگر مثل بوقلمون، اردک و … زیر مرغ کرچ شده قرار داد؟

باید دقت نمود که دوره جوجه کشی همه پرنده ها با هم یکی نیست. پس نمی توان تخم هر پرنده ای زیر مرغ کرچ شده قرار داد. مخصوصا دوره جوجه کشی اردک، بوقلمون و یا غاز بیشتر از مرغ می باشد که مرغ زودتر از هچ جوجه این پرندگان از حالت کرچی خارج میشود. اما می توان تخم مرغ نطفه دار را چند روز دیرتر در زیر بوقلمون کرچ شده قرار داد.