زئولیت (Zeolite)

ادامه مقاله انواع تغذیه های مرغ بومی – بخش چهارم : زئولیت بعنوان یک افزودنی معدنی در جیره محسوب می شود.

زئولیت از جنس آلومینوسیلیکات بوده و دارای ساختمان سه بعدی و کریستالی میباشد. زئولیت به دو شکل طبیعی و مصنوعی می باشند که مهمترین و فراوان ترین زئولیت طبیعی مورد استفاده کلینوپتیلولایت است.

امروزه زئولیت کلینوپتیلولایت را فرآوری و با دانه بندی مناسب و با نام های تجاری مختلف (آنزیمیت) روانه بازار می کنند. خلل و فرج زیادی در ساختمان زئولیت وجود دارد و باعث قابلیت تبادل عناصری نظیر سدیم، پتاسیم، منیزیم و کلسیم می شود.

زئولیت ها در حین عبور از دستگاه گوارش پرنده با خاصیت انتخابی که برای تبادل کاتیونهای مختلف دارند، به افزایش جذب مواد مغذی کمک کرده و باعث تأخیر در انتقال مواد هضم شده در طول دستگاه گوارش می شود. این تأخیر سبب می شود که فرصت بیشتری برای تأثیر آنزیم های گوارشی بر خوراک مصرفی ایجاد شود در نتیجه میزان هضم و درصد جذب مواد مغذی افزایش مییابد. زئولیت به دلیل کاهش رطوبت مدفوع میتواند باعث کاهش رطوبت بستر شده و در کاهش ابتلای پرنده به بیماری کوکسیدیوز موثر است. همچنین به دلیل ساختمان ویژه زئولیت (متخلخل) توانایی جذب بو و گاز را دارند، به طوری که با جذب گاز آمونیاک و سولفید هیدروژن میتواند باعث کاهش گازهای سمی در جایگاه شوند.با توجه به مزایایزئولیت می توان ۱ تا ۲ درصد جیره را به زئولیت اختصاص داد.

 

محدودیتهای مصرف مواد خوراکی طیور

هیچ ماده خوراکی نمیتواند به تنهایی انواع تغذیه های مرغ بومی را تامین نماید و لازم است که از سایر مواد خوراکی در جیره، برای تامین احتیاجات پرنده استفاده نمائیم. بعنوان مثال ذرت بعنوان یک ماده خوراکی خوشخوراک با انرژی بالا برای طیور محسوب می شود ولی همین ماده خوراکی به دلیل پروتئین پائین و وضعیت نامناسب اسیدهای آمینه قادر به تامین کل احتیاجات پرنده نمی باشد و مستلزم افزودن سایر مواد خوراکی نیز می باشد. همچنین بعضی از مواد خوراکی به دلیل وجود بعضی از مواد ضد مغذی و یا ترکیبات نامطلوب، دارای محدودیت مصرف می باشند و باید در یک حد معینی به جیره افزوده شوند.

از طرفی بعضیانواع تغذیه های مرغ بومی نظیر کنجاله سویا  یا چربی به دلیل اهمیتی که در تامین مواد مغذی و یا تاثیری که در جذب مواد مغذی سایر مواد خوراکی جیره دارند، وجود آنها در جیرہ ضسروری است حتی با مقرون به صرفه بودن سایر مواد خوراکی، نمی توانند بطور کامل جایگزین چربی و یا کنجاله سویا بشوند لذا برای چربی و یاسویا یک حداقل مصرف ذکر می کنند. بنابراین برای تامین احتیاجات پرنده، شناخت و توجه به محدودیت های مربوط به خوراک حایز اهمیت است

 

انواع تغذیه های مرغ بومی – طیور در حال تغذیه

میزان محدودیت های مصرف مواد خوراکی در جیره مرغ هادر با توجه به سن پرنده و نوع تولید (گوشت یا تخم مرغ) در جداول شماره ۵-۳، ۵-۴ و ۵- ۵ بصورت درصد جیره نشان داده شده است. میزان محدودیت مواد خوراکی مورد استفاده در جیره جوجه های بومی در سن ۴-۰ هفتگی شبیه محدودیت مصرف در جوجه های گوشتی است.

* به دلیل فیبر بالای جو معمولی، در این مرحله پرورش استفاده از جو بدون پوشینه به دلیل فیبر پائین تر توصیه می شود

** در صورت استفاده از کنجاله کلزا، توصیه می شود استفاده از این کنجاله به دلیل ایجاد تداخل گوگرد آزاد کلزا با کلسیم جیره، میتوان کلسیم جیره را به مقدار اندکی افزایش داد.

*** در بین روغن ها، روغن گیاهی بهترین منبع محسوب می شود که با توجه به عدم توسعه کامل دستگاه گوارش جوجه ها، روغن گیاهی با قابلیت هضم بهتری نسبت به سایر منابع روغن و یا چربی مورد استفاده قرار می گیرد.

**** به دلیل احتمال آلودگی نان خشکک با سموم قارچی(مایکو توکسین ها) و نمک نامعلوم، توصیه می شود که از نان خشک در این دوره از پرورش استفاده نشود.

* گلوتن ذرت یکی از منابع پروتئینی مناسب در جیره طیور محسوب میگردد. این محصول حاصل جداکردن نشاسته و سایر اجزاء از ذرت است و به شکل پودر نارنجی یاطلایی رنگ می باشد که از نظر میزان ویتامین، مواد معدنی و پروتئین غنی بوده و قابلیت هضم بالایی داشته همچنین انرژی قابل متابولیسم آن بیشتر از ذرت است. پروتئین گلوتن ذرت دارای پروفیل اسید آمینه خوبی است، به طوری که دارای سطوح بالایی از اسیدهای آمینه ضروری بخصوص اسیدهای آمینه متیونین و سیستئین می باشد.

** استفاده از پودر ماهی در انواع تغذیه های مرغ بومی به دلیل ایجاد بوی نامطبوع در تخم مرغ و هزینه بالای خرید پودر ماهی، استفاده از پودر ماهی در جیره مرغ های تخمگذار توصیه نمی شود.

*** پودر ضایعات کشتارگاههای طیور انواع تغذیه های مرغ بومی جزء محصولات فرعی کشتارگاه های صنعتی طیور محسوب می گردد. که این محصول نتیجه عمل آوری قسمتهای غیرقابل مصرف لاشه های طیور از جمله امعاء و احشاء، سر، پاها و پرها به دست میآید. ارزش غذایی این محصول به عوامل متعددی از جمله روش عمل آوری و مواد اولیه به کار رفته دارد. به طوری که درصد پروتئین خام این محصول ۷۴ – ۵۵ درصد و میزان چربی خام آن ۱۲-۲۰ درصد ذکر شده است. لذا آنالیز نمونه پودر ضایعات کشتارگاه های طیور ضروری است. بر اساس تحقیقات صورت گرفته می توان در جیره مرغ های تخمگذار در مرحله اواسط دوره تخمگذاری تا ۲ درصد از پودر ضایعات کشتارگاهی طیور برای تأمین بخشی از پروتئین جیره بدون تأثیر منفی بر عملکرد و کیفیت تخم مرغ در جیره مرغهای تخمگذار استفاده نمود.

کلمات مرتبط : تغذیه مرغ بومی ، تغذیه مرغ ، تغذیه بلدرچین ، تغذیه مرغ یکروزه ، دستگاه جوجه کشی از مرغ ، نحوه جوجه کشی مرغ بومی